Crohn Hastalığı: Gençlerde ve Orta Yaşta Sık Görülüyor

Dr. Erdal Kaleli, Avusturya Sen Jorj Hastanesi'nde yaptığı açıklamada, Crohn hastalığı hakkında önemli bilgiler paylaştı. Bu hastalık, iltihabi bağırsak hastalıkları grubuna dahildir ve sindirim sisteminin çeşitli bölgelerini etkileyebilir. Crohn hastalığı, yemek borusu, mide, ince ve kalın bağırsakları tutabilen, darlık ve ülser gibi komplikasyonlara yol açabilen bir durumdur. Bu hastalık, özellikle ince bağırsakların son kısmı olan ileumu en fazla etkilerken, kalın bağırsak ve anüs bölgesinde de sorunlar yaratabilir. Anüs çevresinde fissür veya fistül gibi komplikasyonların oluşması mümkündür. Henüz Crohn hastalığının kesin nedeni bilinmemektedir ve bulaşıcı bir hastalık değildir. Ancak virüs veya bakteri gibi enfeksiyöz ajanların, hastalığın ortaya çıkmasında etkili olabileceği düşünülmektedir.

Hastalık Kimlerde Görülür?

Crohn hastalığı, her yaş grubunu etkileyebilse de en sık 16-40 yaş aralığında görülmektedir. Kuzey Avrupa ve Kuzey Amerika'da yaşayan bireylerde daha yaygın olarak rastlanırken, kadın ve erkeklerde eşit oranlarda etkili olduğu gözlemlenmektedir. Ülkemizde bu hastalık nadir görülse de, Batı toplumlarında yaklaşık 2 milyon kişi Crohn hastalığından etkilenmektedir. Ailevi geçiş söz konusu olmamakla birlikte, birinci derece yakınlarda Crohn hastalığı veya benzer hastalıklara yakalanma riski az da olsa artmaktadır. Ancak bu durum, çocuk sahibi olma açısından bir engel teşkil etmemektedir. Crohn hastası kadınlarda, gebe kalma olasılığı normalden düşük seviyelerde seyretmektedir.

Crohn Hastalığı ve İlişkili Sorunlar

Crohn hastalığı, bazı hastalarda göz, cilt, ağız ve eklemlerle ilgili problemler oluşturabilir. Göz iltihabı, özellikle episklerit ve iritis gibi rahatsızlıklar başlıca göz sorunları arasında yer alır. Ciltte ise, özellikle diz altındaki bölgelerde ağrılı kırmızı şişlikler görülebilirken, nadiren ayak bileği çevresinde ülser oluşumu da gözlemlenebilir. Ağızda beyaz renkli küçük yaralar (aft) sıkça karşılaşılan bulgular arasındadır. Eklemlerde, özellikle dizlerde ağrılı şişlikler ve bazen de eklem ağrıları görülebilir.

Crohn Hastalığının Belirtileri

Crohn hastalığının en yaygın belirtileri arasında karın ağrıları, kramplar, ishal, ateş, kilo kaybı ve anal ağrılar bulunmaktadır. Hastalık ilerledikçe barsakta ciddi darlık oluşumu, şişkinlik, kusma ve kabızlık gibi durumlar da gözlemlenebilir. Kalın bağırsak tutulumu olduğunda dışkıyla kan gelmesi olasıdır. Aktif dönemlerde hastalar yorgunluk, halsizlik ve ateş hissedebilir. Ayrıca anüs çevresinde çatlaklar, iltihaplı akıntılar ve apseler hastalığın diğer belirtileri arasındadır. Uzun vadede ise kilo kaybı ve beslenme bozuklukları yaşanabilir.

Crohn Hastalığının Nedenleri

Crohn hastalığının kesin nedenleri henüz aydınlatılamamıştır. Bulaşıcı bir hastalık olmamakla birlikte, bazı virüs ve bakterilerin hastalığın oluşumunda rol oynayabileceği düşünülmektedir.

Crohn Hastalığı ve Diğer Hastalıklarla Karşılaştırma

Bu hastalık, sıklıkla ülseratif kolitle karıştırılabilmektedir. Ülseratif kolitte sadece kalın bağırsak mukoza ve submukoza tabakası etkilenirken, Crohn hastalığında tüm bağırsak duvarı etkilenir. Ayrıca kalın bağırsak kanserleri de benzer bulgular verebilir. Tanı koymak için en önemli yöntemlerden biri kolonoskopi ile incelemeler yapmaktır. Bu işlem sırasında biyopsi alınarak patolojik inceleme için gönderilebilir.

Crohn Hastalığında Tedavi Seçenekleri

Crohn hastalığının tam bir tedavisi bulunmamaktadır. Özel bir diyet yoktur, ancak bazı hastalar belirli gıdalardan kaçınarak belirtilerini azaltabilir. İlaç tedavisi ile hastalığın bulguları kontrol altına alınabilir; fakat tam anlamıyla tedavi edilemez. İlaçlar, kalın bağırsak mukozasındaki iltihabı baskılamaya yardımcı olurken, hastalığın şiddetine bağlı olarak değişik ilaç kombinasyonları uygulanabilir.

Cerrahi Müdahale Gerekliliği

Crohn hastalığında cerrahi tedavi, yalnızca zorunlu durumlarda uygulanmalıdır. Bağırsakların bir kısmının veya tamamının alınması ciddi sorunlara yol açabilir. Ancak bazı hallerde acil veya planlı ameliyatlar yapılması gerekebilir. Anüs çevresindeki apse ve fistül gibi durumlarda lokal girişimler yeterli olabilirken, bazen daha büyük cerrahi müdahalelere de ihtiyaç duyulabilir. Barsaktaki darlık nedeniyle operasyon kaçınılmaz olduğunda, darlığın genişletilmesi için sınırlı operasyon tercih edilmektedir. Ancak, ameliyat geçiren hastaların yarıya yakınında hastalığın tekrarlama riski bulunmaktadır.