Diyarbakır Zerzevan Kalesi'nde Yer Altı Kilisesi ve Mithras Alanında Restorasyon Yapılacak
Diyarbakır’ın Zerzevan Kalesi’nde yer altı kilisesi, Mithras kutsal alanı, Arsenal ve surlar için restorasyon çalışmaları önümüzdeki yıl başlayacak. Şu anda güney kule ve büyük kilisede yürütülen restorasyon, yapının korunmasına yönelik önemli adımlar atmaktadır.
Diyarbakır’ın Çınar ilçesine 13 kilometre mesafede, Demirölçek Mahallesi yakınlarında yer alan Zerzevan Kalesi, Roma İmparatorluğu’nun doğudaki son garnizonu olarak biliniyor. 124 metre yükseklikteki bu tarihi kalede, 2020 yılında UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi’ne dahil edilmesiyle birlikte yerli ve yabancı turistlerin yoğun ilgisi artmıştır. Kalede, yer altı kilisesi ve Mithras kutsal alanı gibi önemli yapılar üzerinde 12 ay süren bilimsel kazılar devam etmektedir.
Kültür ve Turizm Bakanlığı ile yerel yönetimlerin iş birliğiyle 2014 yılından bu yana süren kazılarda, 15 metre yüksekliğinde ve 1200 metre uzunluğunda sur kalıntıları, 21 metre yüksekliğinde gözetleme kulesi, yer altı sığınağı gibi birçok yapıya ulaşılmıştır. Bu yapılar, dönemin Mithras dinine ait tapınakları ve Hristiyanlık dönemine ait eserleri de içermektedir. Kazılar sayesinde bu tarihi kalenin köklü geçmişine ışık tutulmaktadır.
Restorasyon çalışmaları ise büyük kilise ve güney kulede 35 kişilik bir ekiple yürütülmektedir. Koruma katmanı, güçlendirme ve çatlak onarımı gibi hassas çözümlerle yapıların mevcut durumu korunmaya çalışılmaktadır. Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Aytaç Coşkun, restorasyon çalışmalarının mevcut yapıları koruma ve ortaya çıkarma amacı taşıdığını belirtmiştir. 2024 yılı itibarıyla yer altı kilisesi ve diğer alanlarda da restorasyon çalışmalarının başlaması planlanmaktadır.
Coşkun, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın 'Geleceğe Miras Projesi' kapsamında en yüksek teknolojik yöntemlerin kullanıldığını ifade ederek, bu çalışmaların alanın korunmasına ve ziyaretçilere görsel bir deneyim sunmaya yönelik olduğunu vurgulamıştır. İlerleyen süreçte, restorasyon çalışmalarının daha da genişlemesi beklenmektedir.