Hatay İskenderun'da Helalleşme Endeksi ile Borç Değerlendirmesi Geliştirildi

İskenderun Teknik Üniversitesi (İSTE), finansal anlaşmazlıkların daha hızlı ve adil bir biçimde çözümüne yönelik yenilikçi bir sistem geliştirdi. Helalleşme Endeksi olarak adlandırılan bu model, borçlu ve alacaklı arasındaki uyuşmazlıkların hakkaniyet temelinde çözülmesini amaçlıyor. İSTE Rektörü Prof. Dr. Mehmet Duruel, bu çalışmanın kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasına katkıda bulunacağını ifade etti.

Prof. Dr. Nazif Çalış ve Öğr. Gör. Durmuş Baysal tarafından geliştirilen model, yalnızca enflasyonu değil, aynı zamanda TÜFE, deflatör, asgari ücret artışı ve konut fiyat endeksi gibi çeşitli göstergeleri içeren çok boyutlu bir yapı taşıyor. Ayrıca gram altın, reel efektif döviz kuru ve petrol fiyatları gibi diğer önemli ekonomik faktörleri de kapsıyor.

Modelin, gecikme bedellerinin yetersiz kaldığı durumlarda daha adil bir alternatif sunduğu belirtiliyor. Şeffaf yapısı sayesinde adalet algısını güçlendirerek toplumsal gerilim ve güven kaybı gibi riskleri azaltma potansiyeline sahip olduğu ifade ediliyor. Bu çalışma, borçlu ve alacaklı arasındaki anlaşmazlıkları hakkaniyet temelinde çözmeyi hedefliyor.

Öte yandan, Anayasa Mahkemesi’nin 8 Temmuz 2025 tarihli kararında yüksek enflasyonun alacakların reel değerini aşındırdığına dikkat çekilmiş ve TBMM’ye bu konuda yasal düzenleme yapılması için süre verilmiştir. İSTE tarafından geliştirilen modelin, bu kararla uyumlu olduğu vurgulanmakta.

Klasik helalleşme anlayışını modern uzlaştırma pratikleriyle birleştiren bu yaklaşımın uygulamasına www.helallesmeendeksi.com adresinden, akademik makalesine ise bmij.org üzerinden ulaşılabileceği belirtilmektedir.