Konya'da Kontrolsüz Yeraltı Suyu Kullanımının Bedeli Obruklar Oluyor

Konya'da son 30 yılda meydana gelen obruklar, genellikle havzalarda gözlemlenen örtü tabakası olarak adlandırılan yaşlı alüvyal malzemelerden oluşuyor. Uzman Şükrü Arslan, obrukların oluşumunun genelde örtü çökmesi şeklinde olduğunu belirtti. Bu süreçte, Konya'nın altında litosferin erime ile mağmaya doğru akan bir yapı oluşturduğunu ifade etti. Ancak bu duruma dair net bir kanıt bulunmadığı da vurgulandı.

Arslan, yer altındaki taş kürenin 5 ile 70 km kalınlıkta olduğunu ve bunun altında 2 bin 970 km kalınlığında üst ve alt manto bulunduğunu belirtti. Bu yapıların daha yumuşak olduğunu belirten uzman, taş küredeki volkanik sıcak lavların da etkili olduğunu ifade etti. Ancak Konya'da oluşan obrukların, esas olarak yer altındaki yaşlı alüvyal malzemelerden kaynaklandığını açıkladı.

Obruk oluşumlarının sıklaşmasının nedeninin yeraltı sularının kontrolsüz kullanımı olduğunu dile getiren Arslan, Konya Kapalı Havzası'nda 35 bin ruhsatlı kuyu bulunmasına rağmen, 100 binin üzerinde ruhsatsız kuyunun mevcut olduğunu kaydetti. Toplamda 150 bin kuyuya ulaşan bu rakam, yer altı su seviyelerindeki düşüşü de beraberinde getiriyor. Uzman, geçmişte 0.5 ila 1 metre olan yıllık düşüşlerin, günümüzde bazı havzalarda 8-10 metreye kadar çıktığını belirtti.

Yağışlı ve kurak dönemler arasındaki statik su seviyesi farkının da bazı bölgelerde 10 metre, 20 metre, hatta 30-40 metreye kadar değişebildiği ifade edildi. Arslan, yer altı suyu hareketinin toprak malzemeleri ve kalsiyum karbonat zenginliğini etkileyerek, boşluklar oluşmasına neden olduğunu vurguladı. Bu durumu, çayın içine atılan şekerin erimesi gibi bir örnekle açıkladı ve yeraltı suyu hareketlerinin bu tür sonuçlar doğurduğunu aktardı.