Antalya'da Kanser Tedavisinde Kişiye Özel Aşıların Gelişimi Üzerine Değerlendirmeler Yapıldı
Antalya'da gerçekleştirilen değerlendirmelerde Prof. Dr. Ali Murat Tatlı, kişiye özel kanser aşılarının gelecekte tedavi yöntemleri arasında önemli bir yer tutabileceğini belirtti. Kanser vakalarının artışına dikkat çeken Tatlı, Türkiye'de her yıl yaklaşık 240 bin yeni kanser vakası görüldüğünü ifade etti.
Memorial Antalya Hastanesi Onkoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Ali Murat Tatlı, kanser tedavisi hakkında önemli bilgiler paylaştı. 2022 yılından itibaren yapılan dünya genelindeki istatistiklere göre, her yıl yaklaşık 20 milyon yeni kanser vakası tespit edildiğini belirtti. Bu vakaların yarısında maalesef ölüm oranlarının görüldüğünü ifade eden Tatlı, Türkiye'de ise yıllık ortalama 240 bin yeni kanser vakası oluştuğunu ve bu vakaların yaklaşık 130 bininde ölüm gerçekleştiğini kaydetti. Son beş yılda Türkiye'de kanser yükünde yaklaşık 700 bin hastanın birikmiş durumda olduğunu vurguladı.
En Sık Görülen Kanser Türleri
Dünya genelinde erkeklerde en yaygın kanser türünün akciğer kanseri olduğunu, kadınlarda ise meme kanserinin öne çıktığını söyleyen Tatlı, Türkiye'deki durumu da şu şekilde açıkladı: "Ülkelere, yaşam şekillerine ve çevresel faktörlere göre kanser türleri değişiklik göstermektedir. Türkiye’de erkeklerde en sık rastlanan tür akciğer kanseri, ikinci sırada prostat kanseri, üçüncü sırada ise kolorektal kanser bulunmaktadır. Kadınlarda en yaygın tür meme kanseri olup, ardından tiroid ve kolorektal kanser gelmektedir. Ancak, her iki cins için değerlendirildiğinde, en sık görülen ve ölüm oranı en yüksek olan kanser türü hâlâ akciğer kanseridir."
Kanser Tedavisindeki Yenilikler
Son yıllarda kanser tedavisinde önemli yeniliklerin yaşandığını vurgulayan Prof. Dr. Tatlı, moleküler testler, akıllı ilaçlar ve immünoterapinin yanı sıra yeni bir dönemin başladığını belirtti. "Hedeflenemez olarak düşünülen bazı mutasyonlar, bilim ve teknoloji alanındaki ilerlemelerle artık hedeflenebilir hale geldi. Son yıllarda ise kanser aşıları alanında önemli gelişmeler yaşanıyor" ifadelerini kullandı.
Kanser aşılarının toplumda yanlış anlaşıldığını belirten Tatlı, HPV aşısının rahim ağzı kanserine karşı koruyucu bir aşı olduğunu vurgulayarak, aktif kanser tedavisi için geliştirilen kişiye özel aşıların farklı bir alan olduğunu dile getirdi.
Kişiye Özel Kanser Aşıları
Kanserin, hücrelerin genetik yapısındaki mutasyonlar sonucunda oluştuğunu ifade eden Tatlı, bu hücrelerin normal dokulardan farklı antijenler taşıdığını belirtti. "Bu antijenler, bağışıklık sistemimizdeki T lenfositleri tarafından düşman olarak algılanır. Ancak bağışıklık sistemi zayıfladığında tümör, bağışıklıktan kaçar. Kanser aşıları ile immünoterapinin yetersiz kaldığı noktaları tamamlamayı hedefliyoruz" dedi.
Yapay zeka destekli yöntemlerle kişiye özel antijenlerin tespit edilebileceğini aktaran Tatlı, bu aşıların çoğunlukla immünoterapilerle bir arada kullanıldığını ve hem ileri evre hastalıklarda hem de ameliyat sonrası koruyucu dönemde etkili olduğunu kaydetti.
Erken Faz Çalışmaları Umut Veriyor
Lynch sendromu gibi yüksek riskli durumlara yönelik yapılan çalışmalara da değinen Tatlı, kolorektal kanser riskini azaltmaya yönelik aşı çalışmalarında önemli sonuçların elde edildiğini belirtti. Prof. Dr. Tatlı, bu aşıların henüz klinikte rutin kullanıma girmediğini, ancak faz 1 ve faz 2 çalışmaları devam ettiğini söyledi. "Erken faz çalışmalarda, daha önce immünoterapiden fayda görmeyen hastalarda bile bağışıklık sistemini güçlü bir şekilde aktive edebildiğimizi gözlemliyoruz" dedi.
Her Hasta İçin Özel Aşı Seçeneği
Kanserde kesin bir çözümden bahsetmenin mümkün olmadığını belirten Prof. Dr. Ali Murat Tatlı, gelecekte her kanser türü ve her hasta için özel bir aşı seçeneği sunulabileceğini öngördü. "İlk aşama çalışmalarında her hastaya özel bir aşı platformu oluşturulabildiğini gözlemliyoruz. Bugün maliyetli ve zor olsa da, genetik analizlerin yaygınlaşmasıyla bu süreç giderek kolaylaşacaktır" dedi.
Kanserden Korunma Yolları
Kanserden korunmada yaşam tarzının büyük bir rol oynadığını vurgulayan Tatlı, bağışıklık sisteminin güçlü tutulmasının önemine dikkat çekti. "Sigara ve tütün ürünlerinden kaçınmak, obeziteyle mücadele etmek, düzenli fiziksel aktivitelerde bulunmak, sağlıklı beslenmek ve yeterli uyku almak oldukça mühim. Alkol tüketimi, ağız hijyeni, bağırsak mikrobiyotası ve stres yönetimi de kanser riskini etkileyen unsurlar arasında" açıklamalarında bulundu. Sağlıklı bir yaşam tarzının kanserden korunmada etkili olabileceğini belirten Tatlı, "Yaşam biçimimizi ne kadar dengeli hale getirirsek, kanserden korunmamız da o kadar mümkün olacaktır" değerlendirmesinde bulundu.