Diyarbakır’ın İhracatında Sınır Kapılarındaki Sorunlar Nedeniyle Yüzde 22,9 Düşüş Yaşandı
Diyarbakır’ın Ocak 2026 ihracatı, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 22,9 oranında azaldı. Düşüşün büyük bölümü Irak ve Suriye hatlarında yaşandı. Bu durum, bölgesel ve yapısal sorunları yeniden gündeme getirdi.
Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası Başkan Yardımcısı Erdal Avşar, özellikle Suriye hattındaki olayların, sınır kapılarında yaşanan fiili tıkanıklığın bir göstergesi olduğunu belirtti. Avşar, bu durumu "Küresel daralma ya da Irak-Suriye pazarlarındaki genel gerileme ile açıklamak mümkün değil. Sorunun kaynağı net: sınır kapıları" sözleriyle ifade etti.
Türkiye genelinde Irak’a ihracat, Ocak 2026’da bir önceki yıla göre yüzde 8,4 gerilerken, Diyarbakır’ın Irak ihracatı aynı dönemde yüzde 32,2 düşüş göstermiştir. Avşar, Diyarbakır’ın toplam ihracatının yüzde 55’inin hala Irak’a yapıldığını hatırlatarak, kentteki düşüşün Türkiye ortalamasının üzerinde olmasının yapısal sorunları işaret ettiğini ifade etti. Ocak 2026’da Diyarbakır’ın toplam ihracatı yüzde 22,9 azalırken, bu düşüşün yaklaşık yüzde 88’inin Irak hattındaki kayıptan kaynaklandığına dikkat çekildi.
Suriye İhracatındaki Büyük Kayıp
Diyarbakır’ın Suriye’ye ihracatı, Ocak 2026 verilerine göre geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 74 oranında gerilemiştir. Aynı dönemde Türkiye’nin Suriye’ye ihracatı ise yüzde 6,7 artış göstermiştir. Avşar, bu farkın olağan piyasa şartlarıyla açıklanamayacağını vurgulayarak şu değerlendirmeyi yaptı: "Türkiye genelinde Suriye’ye ihracat artarken, Diyarbakır’ın neredeyse tamamen devre dışı kalması, sınır ticaretinde kent aleyhine işleyen bir mekanizma olduğunu gösteriyor. Cilvegözü çalışıyor, Nusaybin çalışmıyor. Türkiye ihracat yapıyor, Diyarbakır izliyor. Bu sürdürülebilir bir durum değil."
Diyarbakır’ın Suriye hattındaki sert düşüşün temel nedeninin Nusaybin Sınır Kapısının ticari geçişler açısından işlevsiz bırakılması olduğu belirtilmektedir. Avşar, Suriye ticaretinin fiilen Cilvegözü Sınır Kapısına sıkıştırıldığını ifade ederek, bu durumun Diyarbakırlı ihracatçıyı hem lojistik hem de maliyet açısından dezavantajlı duruma soktuğunu belirtti. Ayrıca, sınır ticaretinde eşitsiz bir yapı oluştuğuna dikkat çekti.
Resmi açıklamalar ile sahadaki gerçekliğin örtüşmediğini dile getiren Avşar, sınır kapılarında yaşanan belirsizliklerin ihracatçıyı pazardan uzaklaştırdığını vurgulayarak, "Kağıt üzerinde açık olan kapılar, fiiliyatta ihracatçıya kapalı. Lojistik belirsizlik, ödeme riskleri ve keyfi uygulamalar Diyarbakırlı firmayı devre dışı bırakıyor" değerlendirmesini yaptı.
İhracattaki her düşüşün doğrudan üretim ve istihdama etki ettiğini belirten DTSO Başkan Yardımcısı Erdal Avşar, merkezi idareye acil bir çağrıda bulundu: "Bu tablo devam ederse Diyarbakır sadece pazar kaybetmeyecek, üretim kabiliyeti de zayıflayacaktır. Sınır kapıları ile ilgili acil ve bölge lehine düzenlemeler gerekmektedir."