Kocaeli'de Görme Engelli Bireylerin Zorlu Şehir Yaşamı Deneyimi

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi bünyesindeki Gonca Engelsiz Yaşam Merkezi'nde eğitim alan görme engelli bireyler, eğitmenleri Sinan Avcı eşliğinde şehir merkezinde uygulamalı beyaz baston eğitimi gerçekleştirdi. Bu eğitimde, yaya geçitleri, toplu taşıma araçları ve alışveriş merkezleri gibi alanlarda karşılaşılan zorluklar yerinde tespit edildi. Eğitim sırasında, görme engelli bireylerin günlük yaşamda karşılaştıkları "öngörülemez" engellerin etkileri detaylı bir şekilde gözlemlendi.

Saha çalışması sırasında İhlas Haber Ajansı (İHA) tarafından kaydedilen görüntülerde, şehirdeki yaşamın görme engelliler için ne denli zorlayıcı olabileceği açıkça görüldü. Kaldırımlarda yer alan standart dışı konumlandırılmış tabelalar ve ağaç dipleri, beyaz bastonları engelleyerek yürüyüş güvenliğini tehdit etti. Ayrıca, otobüse biniş sırasında, araç ile kaldırım arasındaki yükseklik farkı nedeniyle bir kursiyerin düşme tehlikesi yaşadığı anlar kaydedildi.

Öte yandan, doğru uygulamaların görme engelli bireylerin hayatını nasıl kolaylaştırdığı da ortaya kondu. Yaya geçitlerinde bulunan sesli ikaz sistemleri ve alışveriş merkezlerinin girişlerindeki hissedilebilir yüzeyler, görme engelli bireylerin güvenle hareket etmelerine yardımcı oldu. Alışveriş sırasında yapay zeka destekli sesli betimleme uygulamaları ve mağaza çalışanlarının duyarlı yaklaşımları, teknolojinin ve insan faktörünün sağladığı konforu deneyimlemelerine olanak tanıdı.

Eğitmen Sinan Avcı, uygulamalı eğitimin ardından yaptığı açıklamada, sesli sinyalizasyon sistemlerinin önemine dikkat çekti. Sürücülerin kararsız davranışlarının görme engelliler için risk oluşturduğunu belirten Avcı, "Karşıdan karşıya geçerken sesli ışıklar sayesinde daha rahat hareket edebiliyoruz ancak sürücüler çoğu zaman dikkat etmeyebiliyor" dedi. Avcı, sürücülerin iyi niyetli davranışlarının bazen yanlış yönlendirmelere yol açabileceğini de ifade etti. "Yardımın doğru yolu iletişimden geçer" diyen Avcı, toplumsal bilinç vurgusu yaparak, "İnsanlarımız bu konuda daha bilinçli oldukça her şey daha kolay olacak" şeklinde konuştu.

Kursiyerlerden Berat Özekli, teorik eğitimi sokağa taşımanın kendileri için çok öğretici olduğunu belirtti. Eğitim sırasında hayatın içinde, dışarıda eğitim almanın büyük bir deneyim sunduğunu dile getiren Özekli, "Işıklardan karşıdan karşıya geçtik, otobüslere bindik, AVM’ye gittik, alışveriş yaptık" diyerek yaşadıkları deneyimin önemini vurguladı. "Kristal bir vazodan alınıp, hayat denilen o verimli toprağa; çamuruyla, tozuyla karıştık" ifadesini kullandı.

Ayrıca, şehirlerdeki düzensizliğin görme engelliler için büyük bir stres kaynağı olduğunu da ifade eden Özekli, "Günlük hayatta yaşadığımız zorluklarla birebir temas ettik. Arabaların kaldırımlara park etmesi, öngörülemezlik en büyük sorunlarımızdan biri" dedi. Özekli, sesli anons sistemlerinin görme engelliler için faydalı olduğunu ancak bu sistemlerin her yerde bulunması gerektiğini belirtti.