Nevşehir Uçhisar'da İpek Halı Sanatıyla 30 Yıldır Kültürel Mirası Yaşatıyor

UNESCO Dünya Doğal ve Kültürel Mirası listesinde yer alan Kapadokya, sadece doğal güzellikleri değil, aynı zamanda yüzyıllardır süregelen el sanatlarıyla da dikkat çekiyor. Bu kültürel mirası temsil eden ustalardan biri olan Ayşe Üvez, 30 yıldan beri ipek kozasını ipe ve daha sonra da sanata dönüştürüyor. Uçhisar'da bulunan Dorak Holding bünyesindeki Carpet House'da çalışmalarını sürdüren Üvez, geleneksel dokuma sanatına katkılarından dolayı "Kapadokya’ya Değer Katan Sanatçı Ödülü"ne layık görülmüştür.

Sanat Yolculuğu ve Gelişimi

Yaklaşık 30 yıl önce Avanos'ta halı dokumaya başlayan Üvez, zamanla kendini geliştirerek ipek halı ustası olmuştur. İpek halının çok sabır ve incelik isteyen bir sanat olduğunu vurgulayan Üvez, "İlk başladığım yıllarda yün halı dokuyordum. Daha sonra ipek halıya geçtim. Önce 10x10 santimetrelik düğüm sıklığında çalıştım, ardından 20x20 ve 30x30 düğüm sıklığına ulaştım. Yıllar içinde ustalaştım," ifadelerini kullanmıştır.

Kozadan İpe Dönüşüm Süreci

Üvez, yalnızca halı dokumakla kalmayıp, ipek kozasının ipe dönüşümünü de öğrenmiştir. "İpek böceğinin kozalarını yaklaşık bir saat haşlıyoruz. Yumuşayan kozaları yaklaşık 50 tanesini bir araya getirerek büküm haline getiriyoruz. Daha sonra bu ham ipler boyanıp tekrar bize geliyor ve biz de bu ipek ipleri halılarımızda kullanıyoruz. Sürecin her aşamasını büyük bir zevkle yapıyorum," şeklinde açıklamalarda bulunmuştur.

Turistlerin İlgisi

Carpet House'da sergilenen ipek halılar, Kapadokya'yı ziyaret eden turistler için önemli bir kültürel durak haline gelmiştir. Özellikle Japon turistlerin ipek halılara büyük ilgi gösterdiğini belirten Üvez, ziyaretçilerin dokuma sürecini hayranlıkla izlediğini ifade etmiştir. "Turistlerin bizi izlerken alkışlaması, emeğimize değer vermesi bizi çok mutlu ediyor. Halılar bittikten sonra imzamızla satın almaları bizim için ayrı bir gurur kaynağı oluyor," diye konuşmuştur.

Kapadokya'nın Renkleri Halılara Yansıyor

Halılarında genellikle Kapadokya'nın turkuaz tonlarını kullandığını belirten Üvez, dünyaca ünlü bir ressamın Kapadokya gezisinde çizdiği bir deseni halıya aktardığını ve bu çalışmanın özellikle Japon turistler tarafından yoğun ilgi gördüğünü dile getirmiştir.

Ödül ve Gurur

2025 yılında Nevşehir Gazeteciler Cemiyeti tarafından düzenlenen Kapadokya Değer Ödülleri kapsamında sanat ödülüne layık görüldüğünü ifade eden Üvez, "Bu ödül, 30 yıllık emeğimin karşılığı oldu. Benim için çok büyük bir gurur," demiştir. Ayşe Üvez’in hikâyesi, Kapadokya’da bir halı tezgâhının başında başlayan ancak Türk el sanatlarını dünyaya tanıtan büyük bir kültürel anlatıya dönüşmüştür. İpek halıların ilmeklerinde geçmişin bilgeliği ve bugünün emeği yan yana durmaktadır.