İstanbul'da Doğru Beslenme ile Böbrek Taşı Oluşumunu Önlemek Mümkün

Böbrek taşları, yaşam kalitesini olumsuz etkileyen sağlık sorunlarından biridir. İstinye Üniversitesi Medical Park Gaziosmanpaşa Hastanesi'nden Üroloji Uzmanı Prof. Dr. Cevdet Kaya, böbrek taşlarının idrardaki bazı minerallerin kristalleşmesi sonucu meydana geldiğini belirtti. Kalsiyum, oksalat ve ürik asit gibi maddelerin idrarda yoğunlaşması ve yeterli sıvı alımının olmaması, taş oluşumunu tetikleyen etkenlerdendir. Tüm taşların yaklaşık yüzde 80’ini oluşturan kalsiyum oksalat taşları en sık görülen taş türüdür.

Kimler Risk Altında?

Prof. Dr. Kaya, böbrek taşı oluşumunda bazı bireylerin daha yüksek risk taşıdığını ifade etti. Yetersiz su tüketimi, böbrek taşı öyküsü olan aileler, fazla tuz tüketen bireyler, aşırı hayvansal protein alanlar ve hareketsiz yaşam tarzı olan kişiler, taş oluşumu açısından daha fazla risk altındadır.

Taş Oluşumunu Önlemek İçin Öneriler

Prof. Dr. Kaya, böbrek taşından korunmak için günlük 1,5-2 litre su tüketiminin önemine dikkat çekti. İdrar renginin açık sarı veya renksiz olması hedeflenmelidir. Tuz tüketiminin azaltılması, idrarda kalsiyum atılımını düşürerek taş oluşumunu engelleyebilir. Limon ve portakal gibi sitrat bakımından zengin içeceklerin kristal oluşumunu önleyici etkisi bulunmaktadır. Ayrıca, süt ve yoğurt gibi kalsiyum kaynaklarının taş riskini azalttığı belirtilmektedir. Sebze ve meyve ağırlıklı bir diyetin, idrarın asit dengesini düzenlemede faydalı olduğu ifade edilmektedir.

Bazı Besinlere Dikkat

Kalsiyum oksalat taşı olan hastaların dikkat etmesi gereken gıdalar arasında ıspanak, pancar, çikolata ve kabuklu yemişler yer almaktadır. Bu besinlerin aşırı tüketilmesi önerilmemektedir. Gazlı ve şekerli içeceklerin de taş riskini artırabileceği belirtilmektedir.

Ağrıdan Önce Uyarı Veren Belirtiler

Böbrek taşları, uzun süre belirti vermeden kalabilir. Taş hareket ettiğinde veya idrar yolunu tıkadığında vücut çeşitli sinyaller verir. İdrarda kan görülmesi, ateş, bulantı, kusma, titreme, idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma ve genital bölgede ağrı, bu belirtiler arasındadır.

Ağrı Bel ve Kasık Bölgesine Yayılabilir

Ağrı, genellikle taşın idrar yoluna girmesiyle başlar ve kaburga altından bel ve yanlara yayılır. Zamanla kasıklara ve cinsel organlara kadar ilerleyebilir. Ağrı, bazen hafif ve sürekli, bazen de dalgalar halinde şiddetli olabilir.

İdrar ve Sindirim Sistemi Bulguları

İdrarda renk değişikliği önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. İdrar pembe, kırmızı veya çay rengi olabilir. Sık idrara çıkma, yanma hissi veya idrar akışının aniden kesilmesi görülebilir. Böbrekler ile mide arasındaki sinirsel bağlantılar nedeniyle bulantı, kusma ve soğuk terleme gibi şikayetler sıkça karşılaşılan durumlardır.

Enfeksiyon Hayati Risk Taşıyabilir

Taşın idrar akışını engellemesi halinde enfeksiyon gelişebileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Kaya, ateş, titreme ve idrarın bulanık ya da kötü kokulu olması durumunun acil müdahale gerektirdiğini vurguladı.

Çocuklarda Belirtiler Farklı Seyredebilir

Çocuklarda böbrek taşı belirtilerinin daha farklı olabileceğini belirten Prof. Dr. Kaya, bebeklerde huzursuzluk ve sürekli ağlama, küçük çocuklarda ise karın ağrısı ve idrarda kanamanın ön planda olduğunu ifade etti. Bu belirtiler gözlemlendiğinde vakit kaybetmeden bir uzmana başvurmanın böbrek fonksiyonlarının korunması açısından kritik önem taşıdığı aktarılmaktadır.