Malatya İnönü Üniversitesi'nde Kar ve Buzlanmaya Karşı Isınabilen Beton Projesi Geliştirildi
Malatya'da İnönü Üniversitesi'nde, kış aylarında kar ve buzlanmaya karşı ısınabilen beton projesi hayata geçirildi. Proje, ulaşımda yaşanan olumsuzlukları azaltmayı hedefliyor.
Malatya'daki İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi'nde görev yapan Prof. Dr. Kazım Türk, kış aylarında kar ve buzlanmanın ulaşım üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla "Isınabilen Beton" projesini geliştirdi. Türkiye'nin birçok bölgesinde kış şartlarının zorlu geçtiğini belirten Türk, "Sahil şehirleri dışında İç Anadolu, Doğu Anadolu ve Karadeniz’in önemli bir kısmı soğuk iklim şartlarına sahip. Bu durum, kış aylarında kar ve buzlanmanın karayolu ve hava yolu ulaşımını ciddi şekilde aksatmasına neden oluyor." ifadelerini kullandı.
Akıllı Sensörlerle Buzlanmayı Önleme
Geliştirilen sistemin, meteorolojik verileri anlık olarak takip eden bir otomasyonla çalışarak buzlanmayı oluşmadan engellediğini ifade eden Prof. Dr. Türk, sistemin çalışma prensibini açıkladı. Türk, "Sistem şehir şebekesi elektriğiyle çalışıyor. Bir trafo ve PLC kontrol mekanizmamız var. Hava sıcaklığı sıfırın altına düştüğünde sistem devreye girerek yüzeyi ısıtıyor. Kar yağmadan yüzey ısınmış oluyor; kar yağsa bile düştüğü anda eriyor." dedi.
Geleneksel Yöntemlerin Zararlarını Azaltma
Laboratuvar ortamında yapılan testlerin başarılı sonuçlar verdiğini belirten Türk, sistemin 1x2,5 metre boyutlarındaki plaklarda sorunsuz çalıştığını kaydetti. Projenin çevresel etkileri ve ekonomik kayıpları minimize etme potansiyeline dikkat çeken Türk, "Geleneksel yöntemler fosil yakıt kullanıyor ve bu da karbon salınımına neden oluyor. Kimyasal çözücüler ise hem kaplamaya zarar veriyor hem de tarım arazilerinin verimliliğini azaltabiliyor." dedi. Özellikle havacılık sektöründeki yüksek maliyetlere dikkat çeken Türk, "Amerika’da yapılan bir çalışmada rötar yapan bir uçağın dakikadaki maliyetinin 3 bin - 3 bin 500 Türk Lirası civarında olduğu belirtiliyor." şeklinde konuştu.
Yüksek Dayanımlı Üç Katmanlı Beton Yapısı
Sistemin teknik yapısı hakkında bilgi veren Prof. Dr. Türk, "Betonun temel tabakası 5 santimetre yüksek dayanımlı, onun üzerinde ise 7,5 santimetre kalınlığında ısınabilen bir beton katmanı var. En üstte ise elektrik güvenliğini sağlayan bir koruyucu tabaka bulunmaktadır." açıklamasında bulundu. Ayrıca Türk, "Bu beton yalnızca ısınabilen bir beton değil, aynı zamanda dayanımı yüksek bir beton. Standart C25-C30 betonlara karşılık C50-C60 dayanım seviyelerine ulaşabiliyoruz. İçerdiği lifler sayesinde eğilme ve çarpma dayanımı da yüksek." ifadelerini kullandı.
Gelecek Hedefleri
Projenin patentinin alındığını belirten Prof. Dr. Türk, "Betonun elektriksel iletkenliğini ölçerken ısınma özelliğini fark ettik ve patent başvurusunda bulunduk." diyerek sürecin bilimsel arka planını paylaştı. Gelecekteki uygulama alanlarına ilişkin ise, "Öncelikli hedefimiz havaalanı pistleri. Ayrıca trafik kazalarının yoğun olduğu kavşaklar, viyadükler ve tünel girişlerinde de kullanılabilir." diyerek projenin kapsamını genişletmeyi hedeflediklerini belirtti.