Malatya Turgut Özal Üniversitesi, Tohma Çayı’nın Ekolojik Sağlığını Ortaya Koydu
Malatya'da Tohma Çayı'nın ekolojik durumu yapılan bilimsel çalışmalarla belirlendi. Analizler, suyun tarımsal sulama ve ekosistem açısından uygun olduğunu gösterdi.
Malatya Turgut Özal Üniversitesi (MTÜ), bölgenin önemli su kaynaklarından biri olan Tohma Çayı’nın ekolojik durumunu ortaya koyan iki uluslararası bilimsel çalışmayı kamuoyuyla paylaştı. Sivas’ta doğup Malatya’dan geçerek Karakaya Barajı’na ulaşan Tohma Çayı, tarımsal sulama, balıkçılık ve ekosistem sürdürülebilirliği açısından kritik bir öneme sahiptir. 2023-2024 yılları arasında nehrin 13 farklı noktasından alınan su ve sediman örnekleri üzerinde yapılan analiz sonucunda, su içerisindeki ağır metal seviyelerinin, Dünya Sağlık Örgütü ve Avrupa Birliği limit değerlerinin altında olduğu, mevcut şartlarda insan sağlığı açısından kanserojen risk bulunmadığı ve suyun tarımsal sulama ve sucul yaşam açısından uygun olduğu tespit edilmiştir.
Nehrin tabanındaki birikimlerin gelecekteki potansiyel riskleri konusunda uyarıcı niteliği taşımaktadır.
Araştırma kapsamında nehir tabanındaki sediman örneklerinde, özellikle Nikel, Kadmiyum ve Krom metallerinin birikim gösterdiği belirlenmiştir. Bu birikimlerin, özellikle nehrin yukarı havzasında dip canlıları için potansiyel bir risk oluşturabileceği değerlendirilmiştir. Kirlilik kaynaklarına ilişkin yapılan bilimsel değerlendirmelerde, nehirdeki metal birikiminin farklı kaynaklarla ilişkili olduğu ortaya konmuştur. Bu bağlamda, Kangal bölgesindeki termik santral faaliyetleri ile Kuluncak çevresindeki madencilik çalışmalarının, nehrin yukarı havzasında metal birikimine neden olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, evsel atıklar ile Organize Sanayi Bölgesi’nin atıklarını taşıyan Şahnahan Çayı’nın Tohma Çayı ile birleştiği noktalarda metal konsantrasyonlarında artış gözlemlenmiştir.
Malatya Turgut Özal Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Recep Bentli, "Bilimsel çalışmalarımız, Tohma Çayı’nın su kalitesinin mevcut durumda güvenli olduğunu göstermektedir. Ancak nehir tabanında tespit edilen birikimler, sanayi ve madencilik faaliyetlerinin daha yakından izlenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Üniversite olarak, doğal kaynaklarımızın korunmasına katkı sunan ve karar vericilere bilimsel veri sağlayan araştırmalar yürütmeye devam edeceğiz" ifadelerini kullandı.