Samsun'da Kardiyoloji Uzmanı HDL Kolesterolün Önemi Üzerine Bilgi Verdi

Türkiye'de kalp-damar hastalıklarının, tüm ölümlerin yaklaşık yüzde 40'ını oluşturduğunu belirten Büyük Anadolu Samsun Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Doç. Dr. Oğuzhan Yücel, bu durumu açıklayan faktörler arasında düşük HDL düzeyleri, yüksek LDL kolesterol, hareketsiz yaşam tarzı ve sağlıksız beslenme alışkanlıklarının bulunduğunu kaydetti. Kolesterol, hormon üretiminden hücre zarlarının yapısına, D vitamini sentezine kadar birçok önemli işlevi olan bir madde olarak tanımlanıyor.

Yücel, kolesterolün kanda serbest dolaşmadığını ve "lipoprotein" adı verilen taşıyıcı paketlerle taşındığını ifade etti. HDL ve LDL'nin rolünün önemli olduğuna dikkat çeken Yücel, LDL'nin damar duvarlarında birikerek damar sertliğine yol açtığını, HDL'nin ise bu birikimleri toplayarak karaciğere geri götürdüğünü belirtti. Kardiyoloji pratiğinde hastalarına HDL'nin önemini vurguladığını söyleyen Yücel, "LDL, ateşi yakan kibrit, HDL ise yangın söndüren ekiptir" dedi.

HDL'nin, yalnızca kolesterol taşımakla kalmayıp, aynı zamanda damar iç yüzeyindeki iltihaplanmayı azalttığını ve kan pıhtılaşma eğilimini dengelediğini belirten Yücel, HDL düşüklüğünün genellikle belirgin bir belirti vermediğine dikkat çekti. HDL değerleri hakkında bilgi veren Yücel, erkeklerde 40 mg/dL'nin, kadınlarda ise 50 mg/dL'nin altındaki seviyelerin riskli kabul edildiğini açıkladı. 40-59 mg/dL aralığı normal, 60 mg/dL ve üzerinin koruyucu düzey olarak değerlendirildiğini ifade etti.

Yücel, düzenli kan tahlilinin görünmeyen riskleri erken tespit etmek açısından önemli olduğunu belirterek, 20 yaşından itibaren en az 5 yılda bir lipid profili testi yapılmasını önerdi. 40 yaş üstü, ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü bulunanlar, diyabet, tansiyon veya obezitesi olan kişilerin ise yılda en az bir kez test yaptırması gerektiğinin altını çizdi.

HDL seviyesinin yaşam tarzı değişiklikleriyle artırılabileceğini vurgulayan Yücel, haftada en az 150 dakika orta şiddette aerobik egzersiz yapılmasını önerdi. Tempolu yürüyüş, bisiklet sürme ve yüzme gibi aktivitelerin HDL'yi yüzde 5-10 oranında artırabileceğini belirten Yücel, düzenliliğin en kritik unsur olduğunu ifade etti.

Beslenme alışkanlıklarının HDL seviyeleri üzerinde etkili olduğunu kaydeden Yücel, zeytinyağı, avokado, ceviz, badem ve omega-3 açısından zengin yağlı balıkların HDL'yi desteklediğini söyledi. Trans yağlardan ve aşırı doymuş yağlardan uzak durulması gerektiğini vurgulayan Yücel, lif açısından zengin beslenmenin kolesterol dengesini olumlu etkilediğini belirtti. Mercimek, nohut ve kuru fasulye gibi kurubaklagillerin yanı sıra yulaf, taze sebze ve meyvelerin bağırsaktaki kolesterol emilimini azalttığına dikkat çekti.

Yücel, sigaranın HDL'yi düşüren en önemli faktörlerden biri olduğunu ifade ederek, sigarayı bırakan kişilerde HDL düzeyinin birkaç hafta içinde yükselmeye başladığını belirtti. Fazla kilolardan kurtulmanın da HDL artışını desteklediğini kaydeden Yücel, her 3 kilogramlık kilo kaybının HDL'de yaklaşık 1 mg/dL artış sağladığını açıkladı.

Alkol tüketimi konusunda da uyarıda bulunan Yücel, çok az miktarda alkolün HDL üzerinde artırıcı etkisi olduğunu ancak genel sağlık riskleri nedeniyle alkol tüketiminin önerilmediğini söyledi. Kronik stresin kortizol hormonunu artırarak kolesterol profilini olumsuz etkileyebileceğine dikkat çeken Yücel, meditasyon, nefes egzersizleri ve düzenli uykunun kalp sağlığı açısından önemli olduğunu ifade etti.

Doç. Dr. Oğuzhan Yücel, sık sorulan bazı sorulara da yanıt vererek, "HDL'm yüksekse kalp krizi geçirmem mümkün değil mi?" sorusuna, yüksek HDL'nin riski azaltmakla birlikte sıfırlamayacağını belirtti. Ayrıca, yumurta tüketiminin kolesterol dengesini olumsuz etkilemediğini ve HDL'yi destekleyen besinler arasında yer aldığını ifade etti. HDL'yi ilaçla yükseltmenin mümkün olduğunu ancak bu konuda doktor önerisi olmadan ilaç kullanılmaması gerektiğini vurguladı.

Yücel, zeytinyağının HDL'yi yükselttiğini ve sağlıklı yaşam değişikliklerinin oldukça önemli olduğunu belirtti. Kolesterol testinin 20 yaşından itibaren en az 5 yılda bir yapılması gerektiğini hatırlatarak, sağlıklı yaşam tarzının kalp sağlığına büyük katkı sağladığını sözlerine ekledi.