Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nde Domates Üretimi İçin Araştırmalar Yapılıyor
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nde, kuraklığa dayanıklı domates çeşitlerinin geliştirilmesi amacıyla bir araştırma sürdürülüyor. Pakistanlı doktora öğrencisi Momna Mehmood’un yürüttüğü çalışmada, iklim değişikliğinin tarım üzerindeki olumsuz etkilerine karşı çözüm önerileri üretilmesi hedefleniyor.
OMÜ Ziraat Fakültesi Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü'nde, Prof. Dr. Musa Kavas'ın danışmanlığında gerçekleştirilen bu araştırmada, su kaynaklarının azalmasıyla birlikte domates bitkisinin kuraklık karşısındaki dayanıklılığı inceleniyor. Özellikle tarımsal üretimin zorlaştığı günümüzde, domates bitkisi üzerinde yapılan bu araştırma, iklim değişikliğinin etkilerine karşı çözüm arayışını temsil ediyor.
Çalışma, daha önce gen düzenleme yöntemiyle geliştirilen "J-03" isimli özel domates hattını mercek altına alıyor. Araştırmada, bu domateslerin kuraklık altında hangi genleri aktive ettiği, strese nasıl tepki verdiği ve diğer bitkilerle olan farklılıkları değerlendiriliyor. Projenin temel amacı, hem normal domates bitkilerini hem de gen düzenlemesi yapılmış hatları karşılaştırarak kuraklığa dayanıklılığı artıran biyolojik mekanizmaları ortaya koymak. Laboratuvar analizleri ve bitkiler üzerindeki ölçümlerle, kuraklık stresine karşı verilen tepkiler detaylı bir şekilde inceleniyor. Elde edilecek verilerin, gelecekte daha az su ile yetiştirilebilen ve iklim değişikliğine karşı daha dirençli tarım ürünlerinin geliştirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.
"Su Kaybını Azaltmaya Yönelik Düzenlemeler Hedefliyoruz"
Konu ile ilgili açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Musa Kavas, domates üretiminde kuraklığın önemli bir risk olduğunu belirtti. Kavas, "Domates üretimini etkileyen birçok faktör var. Bunların en önemlisi kuraklık. Son yıllarda küresel ısınma ile birlikte yağış rejiminde büyük değişiklikler meydana geldi. Ülkemizde de yağışların azalması, bitkisel üretimde düşüşlere yol açıyor. Özellikle açık arazide domates üretimi, yağışa bağımlı olduğu için kurak dönemlerde önemli verim kayıpları yaşanıyor. Domates sulanabilen bir bitki olmasına rağmen, doğal yağışlara bağlılığı nedeniyle kuraklık, üretim açısından en önemli faktörlerden biridir." dedi. Laboratuvarlarında genom düzenleme projeleri yürüttüklerini vurgulayan Kavas, "Doktora öğrencim, domateste bazı genleri iyileştirmeye yönelik düzenlemeler yapıyor. CRISPR adı verilen genom düzenleme tekniğini kullanarak, domatesin suyu daha verimli kullanabilmesini sağlamayı hedefliyoruz. Hem kök yapısında değişiklikler yapmayı hem de yapraklardan su kaybını azaltmaya yönelik düzenlemeler gerçekleştirmeyi amaçlıyoruz. Önceki çalışmalarda, kök sayısının artırılmasının domatesi kuraklığa daha dayanıklı hale getirdiğini gördük." şeklinde konuştu.
Projeyi yürüten Pakistanlı doktora öğrencisi Momna Mehmood, "Bu proje başarılı olursa domates yetiştiriciliğinde önemli bir yenilik olacak. Literatüre büyük katkı sağlayacak." dedi.