Samsun'da Savaşların Çevresel ve Sağlık Üzerindeki Etkileri Üzerine Uyarılar Yapıldı
Samsun'da gerçekleştirilen bir açıklamada, savaşların yalnızca can kaybıyla sınırlı olmadığı, çevresel kirlilikten psikososyal hastalıklara kadar uzanan etkileri olduğu vurgulandı.
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, savaşların yalnızca çatışma bölgelerinde yaşayan insanları değil, çevre ülkeleri ve gelecek nesilleri de etkilediğini belirtti. Bu nedenle, savaşların çevresel ve sağlık sorunlarının uzun yıllar devam ettiği konusunda önemli uyarılarda bulundu. Özkaya, ülkelerin çevresinde yaşanan çatışmaların yalnızca görünen kayıplarla sınırlı olmadığını ifade etti.
Özkaya, "Ülkemizin 3 tarafı artık savaşlarla çevrili. Savaş bölgelerinde insanların ölümü sadece ‘buzdağının görünen yüzü’. Bu savaştan aktif etkilenenler dışında bir de pasif etkilenme var. Buna ‘buzdağının görünmeyen yüzü’ diyebiliriz ve bu savaşlardan sonra bile onlarca yıl hem bizi hem de çocuklarımızı etkileyecek" dedi.
Özkaya, Birleşmiş Milletler’in silahlı çatışmaların çevresel etkilerini giderek daha acil bir konu olarak gündeme aldığını belirtti. "Şu anda dünya nüfusunun üçte biri olan 3 milyardan fazla insan savaştan etkilenen bölgelerde yaşıyor" şeklinde konuştu.
Savaşların yalnızca insan kayıplarına yol açmadığını belirten Özkaya, özellikle Gazze, Ukrayna ve İran gibi bölgelerde yaşanan çatışmaların ciddi çevresel tahribata neden olduğunu vurguladı. Bombalamalar sonucunda tarım alanlarının yok olduğunu, su kaynaklarının kirlenebildiğini ve doğal habitatların onlarca yıl boyunca toparlanamadığını ifade etti.
Özkaya, savaşların oluşturduğu ekolojik felaketlerin uzun vadede gıda ve sağlık güvenliğini tehdit ettiğini dile getirdi. Yoksulluk ve iklim değişikliğinden etkilenen bölgelerde bu risklerin daha da arttığını belirten Özkaya, "Ülkemizde zaman zaman yaşanan ani iklim ve hava değişimleri de bölgesel savaşların dolaylı sonuçları arasında olabilir" dedi.
Nükleer silahların insanlık için en yıkıcı silahlar olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Özkaya, "Nükleer silahlar insanlık için en yıkıcı ve ayrım gözetmeyen silahlardır. Büyük bir şehirde patlatılan tek bir nükleer bomba milyonlarca insanı öldürebilir. Nükleer patlamalar yalnızca anlık etkilerle sınırlı kalmaz; şok dalgası, yoğun ısı ve radyasyon geniş alanlarda ölüm ve ağır yaralanmalara yol açar. Ayrıca, patlama sonrası ortaya çıkan iyonlaştırıcı radyasyon çevreyi kirletir ve uzun vadeli sağlık sorunlarına, özellikle kanser ve genetik hasarlara neden olur." dedi.
Özkaya, 1945–1980 yılları arasında yapılan atmosferik nükleer testlerin dünya genelinde yaklaşık 2,4 milyon kanser ölümüne yol açacağı tahmin edildiğini belirtti. Nükleer silahların küçük bir kısmının bile kullanılması küresel iklimi bozabilir ve büyük bir gıda krizine yol açabilir. Uzun vadede yaklaşık 2 milyar insan açlıkla karşı karşıya kalabilir. Binlerce nükleer silahın patlaması ise nükleer kışa neden olur ve kırılgan ekosistemimizi yok edebilir. Savaşlar yalnızca bugünü değil, gelecek nesilleri de etkiler; çevresel ve sağlık boyutları göz ardı edilmemelidir." şeklinde ekledi.