Giresun Espiye'de Yaşar Yılmaz, Su Değirmeni Ustalığını Sürdürüyor
Giresun'un Espiye ilçesinde yaşayan 66 yaşındaki Yaşar Yılmaz, su değirmeni çarkı yaparak mesleğini yaşatmaya çalışıyor. Yılmaz, ahşap çarkların daha dayanıklı olduğunu belirterek, eski ustalardan öğrendiği yöntemlerle çalıştığını ifade ediyor.
Espiye ilçesine bağlı Soğukpınar Beldesi'nde ikamet eden 66 yaşındaki Yaşar Yılmaz, su değirmeni çarkı yapan son ustalardan biri olarak, bu geleneksel mesleği sürdürmeye devam ediyor. Yılmaz, mesleğini eski ustalardan öğrenerek geliştirdiğini belirtiyor. İlk değirmen çarkını yaklaşık 20 yıl önce yaptığını söyleyen Yılmaz, "Eskiden demir çarklar yoktu, ustalar ahşap çark yapardı. Daha sonra demir çarka yöneldiler ama bu çarklar kısa sürede paslanıp yıpranıyordu. Ahşap çarka dönüş yapıldı ama artık eski ustalar kalmamıştı. Ben, çok eskiden bu işi yapan ustalardan bir şeyler görmüştüm. Değirmenin çarkı kırıldığında, Kızılağaç ağacını yararak yeniden bir çark yaparak değirmeni döndürdük" dedi.
Ahşap Çarkların Önemi
Yılmaz, bölgedeki suyun yapısının çarkların ömrünü etkilediğini vurguladı. Kızılkaya'daki maden nedeniyle sudaki bakır oranının yüksek olduğunu belirten Yılmaz, bu durumun metal çarkların kısa sürede yıpranmasına yol açtığını ifade etti. Yaz aylarında dere suyunun renginin kırmızıya döndüğünü ve bunun da çarkların çürümesine neden olduğunu aktardı. "Bir yıl içinde metal çarklar kullanılamaz hale geliyor. Bu yüzden ahşap çark yapmaya karar verdik. Ahşap çarklar daha dayanıklıdır ve ağaçtan yaptığımız çarkların ömrü daha uzun oluyor. Şu anki değirmenimiz, bizim yaptığımız çarklarla dönüyor ve eskisinden daha verimli çalışıyor" şeklinde konuştu.
Ustalığın Geleceği
Yılmaz, değirmen ustalığının giderek unutulduğunu ifade ederek, kendisinden önce bu işi yapan ustaların artık hayatta olmadığını belirtti. Mesleği dayısından öğrendiğini söyleyen Yılmaz, "Dayım bu işin ustasıydı. Kaşık ve kepçe yapardı, değirmen işleriyle uğraşırdı. Değirmenin kepçeleri kırıldığında hemen yenisini yapıp takardı. Biz de onlardan gördüğümüzü uyguladık. Bir şeyi görmek önemli ama yapmak için yetenek de gerekiyor" dedi.
Değirmenin Önemi
Bölgedeki hayvancılık faaliyetlerinin değirmenlere olan ihtiyacı artırdığını vurgulayan Yılmaz, "Köylerimizde geçim kaynağı genellikle tarım ve hayvancılıktır. Özellikle hayvancılık oldukça yaygındır. Bu sebeple, hayvanların yem ihtiyacını karşılamak için yetiştirilen arpa ve mısır değirmenlerde öğütülmektedir. Ayrıca, mısır unu elde etmek için de değirmenlerden yararlanılıyor. Bu nedenle, değirmenler yöremizde hala önemli bir ihtiyacı karşılamaya devam ediyor" diye konuştu.