Kazakistan'da Yeni Anayasa İçin Referandumda Oy Verme İşlemleri Başladı
Kazakistan'da halk, yeni anayasa taslağı için oy verme işlemlerine başladı. 12 milyon 461 binden fazla kayıtlı seçmenin katılacağı referandum, parlamentonun yapısını değiştiren ve insan haklarını güçlendiren 96 maddeden oluşuyor. Oy verme işlemleri yerel saatle 07.00’de başlayarak 20.00’ye kadar sürecek. Referandumun geçerli olması için katılım oranının yüzde 50’yi geçmesi gerekiyor.
Kazakistan'da gerçekleştirilen referandum, halkın yeni anayasa taslağını onaylayıp onaylamadığını belirlemek amacıyla yapılıyor. 96 maddeden oluşan taslak, parlamentonun yapısının değiştirilmesi, cumhurbaşkanı yardımcılığı görevinin oluşturulması ve insan haklarının güçlendirilmesi gibi önemli değişiklikleri içeriyor. Kazakistan Merkez Seçim Komisyonu, 12 milyon 461 binden fazla kayıtlı seçmenin 10 bin 388 sandıkta oy kullanabileceğini açıkladı. Oy verme işlemleri yerel saatle 07.00’de başladı ve 20.00’ye kadar devam edecek. Referandumda, "Yeni anayasa taslağını kabul ediyor musunuz?" sorusu yöneltilecek. Anayasa, katılım oranının yüzde 50’yi geçmesi halinde geçerli sayılacak. Ayrıca, oylamaya katılan vatandaşların yarısından fazlasının desteğini alması ve bu çoğunluğun belirli bölgelerde sağlanması durumunda kabul edilecek.
Taslakta, Kazakça'nın yanı sıra Rusça'nın da resmi dil olarak kullanılması öngörülüyor. Ayrıca, iki meclisli parlamenter sistemden tek meclisli sisteme geçiş yapılması planlanıyor. Kurultay adı altında oluşturulacak tek meclisli parlamento, 145 sandalyeden oluşacak ve milletvekilleri nispi temsil sistemi ile 5 yıllığına seçilecek. Yeni anayasa, insan haklarının korunmasını güçlendirmeyi de hedefliyor. Taslakta, ulusal diyalog platformu olarak Halk Konseyi'nin kurulması, ölüm cezasının yasaklanması ve dijital ortamda kişisel verilerin korunmasının güvence altına alınması gibi düzenlemeler yer alıyor.
Referandum sürecini 38 ülkeden ve 11 uluslararası örgütten 359 gözlemci izlerken, 31 ülkeden 185 gazeteci de izleme faaliyetinde bulunuyor. Kazakistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Arman Isetov, yurt dışında 54 ülkede toplam 71 sandık kurulacağını belirtti. Ancak, karmaşık askeri ve siyasi durum nedeniyle bazı ülkelerde sandık kurulmayacak. İran, İsrail, Ürdün, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Umman, Lübnan, Kuveyt, Ukrayna ve Etiyopya gibi 10 ülkede oy kullanmak için sandık oluşturulmayacak. Isetov, yurt dışında oy kullanacak 14 bin 380 Kazakistan vatandaşının bulunduğunu ifade etti.