Zonguldak'ta Anadolu'nun Ortadan İkiye Ayrılması Üzerine Çalışma Yapıldı

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Harita Mühendisliği Bölümü'nden Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, Dokuz Eylül Üniversitesi'nden Doç. Dr. Mustafa Softa ve Fırat Üniversitesi'nden Araştırma Görevlisi Elif Akgün, Türkiye’nin yer kabuğu hareketlerini incelemek amacıyla uydu radar verilerinden yararlandı. Bu kapsamda hazırlanan çalışma, "Orta Anadolu Tektonik Geçiş Bölgesi’nin Saptanması: Entegre Jeodezik (GNSS/InSAR) ve Sismik Verilerden Elde Edilen Kısıtlamalar" başlığıyla uluslararası bir bilimsel dergide yayımlandı.

Prof. Dr. Kutoğlu, araştırmanın detaylarını aktararak, Anadolu bloğunun doğusunun Arap plakası, batısının ise Afrika plakası tarafından sıkıştırıldığını ve bu durumun Ege Denizi'ne doğru bir hareket oluşturduğunu belirtti. Bu hareketin bileşenlerini incelediklerinde, kuzey ve doğuya yönlü hareketlerin ayrıştırıldığını ifade etti. Kutoğlu, "Doğu kısma göre aşağıya güneye doğru hareket ediyor ve burada ortada bir geçiş zonu karşımıza çıkıyor. Geçmişten günümüze meydana gelen depremleri incelediğimizde, Doğu Anadolu fayı burada görünmekte. Arap ve Afrika plakalarının sıkıştırmasıyla ortada bir gerilim bölgesi oluşuyor." dedi.

Yeni Fay Oluşumları Olabilir

Kutoğlu, Türkiye’nin doğusunun kuzeye, batısının ise güneye hareket ettiğini belirterek, "Uzun yıllardır uydu radar verisiyle Türkiye’nin yer kabuğu hareketlerini inceliyoruz. Ankara'nın doğusunda kalan kısmının kuzeye, batısında kalan kısmının da güneye doğru hareket ettiğini tespit ettik." şeklinde konuştu. Ayrıca, Antalya’dan Karadeniz Ereğli’ye doğru bir sıfır hattının tespit edildiğini ve bu hattın etrafında bir gerilim bölgesi oluştuğunu ifade etti. Bu durum, geçmiş yıllarda meydana gelen irili ufaklı depremlerle doğrulanmıştır.

Prof. Dr. Kutoğlu, "Bu gerilim devam ettiği sürece, Türkiye’nin doğusu yukarıya, batısı aşağıya doğru hareket edecek ve bu süreç içerisinde Anadolu’nun ortadan ikiye ayrılması söz konusu olabilir." şeklinde uyarıda bulundu. Kutoğlu, büyük gerilimlerin birikmesiyle büyük depremlerin meydana gelebileceğini de sözlerine ekledi.

Doğu Anadolu Fayı'nın Şekli

Kutoğlu, Arap ve Afrika plakalarının hız farkının, Doğu Anadolu Fayı’nın V şeklini almasında önemli bir etken olduğunu belirtti. "Arap plakasının Afrika plakası ile yılda 1.2 santimetre hız farkı var. Bu durum, Doğu Anadolu Fayı’nın gelecekteki şeklini de etkileyebilir." dedi. Ayrıca, Kuzey Anadolu Fayına dik bir konumda bulunan Doğu Anadolu Fayının, zamanla Afrika Plakası'nın Anadolu’ya girmesiyle şekil değiştirdiğini kaydetti.

"Afrika bloğu Kuzey Anadolu Fayına yaklaşacak ve bir süre sonra tam kapanma meydana gelebilir." diyen Kutoğlu, bu süreçte yeni oluşumların meydana gelebileceğini vurguladı.