Balıkesir Burhaniye'de 5 Kuşaklık Kızıklı Bıçak Ustalığı Yok Olma Tehlikesiyle Karşı Karşıya
Balıkesir’in Burhaniye ilçesinde Kızıklı Mahallesi’nde, beş kuşaktır süregelen bıçak ustalığı yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Son usta Tanju Pulat, geleneksel yöntemlerle çeliği işleyerek bu mirası yaşatmaya çalışıyor. Ancak, gençlerin bu mesleğe ilgi göstermemesi nedeniyle zanaatın geleceği belirsiz.
Balıkesir’in Burhaniye ilçesine bağlı Kızıklı Mahallesi’nde, beş asırdır yankılanan çekiç sesleriyle yapılan bıçaklar, artık sadece son kalan atölyede üretiliyor. Bu ustalığı, babasından devralan Tanju Pulat, 5. kuşak olarak fabrikasyon üretime karşı kalarak çeliği geleneksel yöntemlerle çekiçle şekillendiriyor. Bıçakların tarihi ve kültürel önemi ise her geçen gün daha fazla hissediliyor.
Tanju Pulat’ın atölyesinde, dikkat çeken en özel parça, babasının 1974 yılında çeliğini dövdüğü bir kurban satırı. Bu satır, yarım asrı devirmesine rağmen keskinliğinden hiçbir şey kaybetmedi. Pulat, "Bu satır yapıldığı günden bu yana birçok kurban kesip parçaladı. Hala ilk günkü gibi bir kez bile bileme yüzü görmedi. Eski ustaların çeliğe su verme ve dövme tekniği böyle belli oluyor. Biz hala bu satırı bilemedik. İlk günkü gibi kullanıyoruz" diyerek satırın özelliğini vurguladı.
Bıçakların üzerindeki sanatsal derinlik ve sağlamlığı, Kızıklı işi bıçaklarını diğerlerinden ayıran en büyük özellikler arasında yer alıyor. Tanju Pulat, günümüzde bıçak çeliği üzerine el işçiliğiyle yazı ve motif işleyen belki 5 kişinin kaldığını belirterek, bu geleneği yaşatma çabası içinde olduğunu ifade etti. "Babam kurban bıçaklarının üzerine kurban figürleri yapar, kurban duasını anlatan resim, figür ve yazılar işlerdi. Ben de bu geleneği yaşatan son kişilerden biriyim." dedi.
Ancak zanaatin geleceği için endişe verici bir durum söz konusu. Zira Tanju Pulat, ağır işçilik ve sabır gerektiren bu mesleğe gençlerin ilgi göstermediğini vurgulayarak, "Bu meslek bize babalarımızın dedelerinden kaldı, biz beşinci kuşağız. Birileri zahmet edip 5 kuşaktır bu mesleği birilerine öğretmiş. Ama bende tıkandı. Son ustayım, meslek benle birlikte ölecek." şeklinde sitem etti. "Çırak bulamıyoruz. Ben bu kapıyı kilitlediğimde, Kızıklı’nın asırlık bıçak kültürü de tarih olacak." diyerek geleceğe yönelik kaygılarını dile getirdi.
Burhaniye’deki mütevazı atölyesinde, kor ateşin başında ter dökmeye devam eden Tanju Pulat, bir taraftan mesleğini icra ederken diğer taraftan da mirasını devredecek bir el arayışını sürdürüyor. Bu durum, Kızıklı bıçakçılığının geleceği için kritik bir öneme sahip.