Ordu Altınordu'da 45 Yıldır Dikenli Sarmaşıkla Balık Sepeti Ören Usta Turgut Özcan

Altınordu ilçesinin Kayabaşı Mahallesi'nde yaşayan Turgut Özcan, 45 yıldır doğadan topladığı dikenli sarmaşıkları kullanarak balık sepeti örüyor. Bu zanaatı çocuk yaşta, yaşlı bir komşusundan öğrenmiş olan Özcan, her gün el becerisi ile işlediği sarmaşıklarla sepetler yapıyor. Dikenli sarmaşıklarla çalışırken, bir yandan da türküler söyleyerek bu geleneksel süreci daha keyifli hale getiriyor.

Türkülerle Süreç Zenginleşiyor

Özcan, sepet örerken söylediği türküler ile işine neşe katıyor. İnsanların merak ederek satın aldığı balık sepetlerine olan talebin oldukça iyi olduğunu belirten Özcan, doğada artık eskisi kadar sarmaşık bulmanın zorlaştığını vurguladı.

Doğadan Toplayıp El İşçiliğiyle Birleştiriyor

Mesleğine çocuk yaşlarda başlayan Özcan, 45 yıldır bu geleneği sürdürüyor. "Dağlardan dikenleri kesip getiriyorum ve balık kapanları yapıyorum. Bu işi yapan çok az kişi kaldı. Diken bulmak zor, artık eskisi kadar bulunmuyor. Araba tutup köylere gidiyorum, oradan dikenleri kesip evimin önünde balık kafesleri yapıyorum. Dikenleri kestikten sonra hemen kullanılmıyor; 15-20 gün kadar kuruma süresi gerekiyor" şeklinde konuştu.

Usta Öğrenim Süreci

Çocukluk yıllarında balık sepeti ören bir komşusunu izleyerek bu zanaatı öğrendiğini belirten Özcan, “Bu sepetlerle derede, denizde ve yaylada balık tutuluyor. İçerisine ekmek ve taş konuluyor, sapına ip bağlanarak suya atılıyor. Sabah gidip balıkları almak için kontrol ediliyor” dedi.

Uzun Ömürlü Sepetler

Özcan, sepetlerin 6-7 yıl boyunca çürümeden kullanılabildiğini ifade ederek, "Kullanılmadığı sürece 30 yıl bile çürümeden durabiliyor. Bu, bölgede ‘melocan’ olarak bilinen bitkinin dikeni. Bu işi benim haricimde yapan bir kişi daha vardı, o da rahatsızlandı, başka yapan yok" şeklinde konuştu.

Yaz Aylarında Artan Talep

Yaz aylarında sepetlere olan talebin arttığını ve fiyatlarının 1.500 ile 2.000 lira arasında değiştiğini aktaran Özcan, "Mevsim geldiğinde talep çok olabiliyor. 100 tane kadar yapmıştım, şimdi 5 tane kaldı, hepsi satıldı. Tokat, Giresun ve Ankara’dan bile gelenler oluyor. Bu sepetlerle balık yakalamak oldukça keyifli” diyerek durumu özetledi.

Nesiller Boyu Kullanılan Bir Gelenek

Karadeniz Bölgesi'nde uzun yıllardır kullanılan sepetler, ekmek parçaları ve içlerine konan taşlarla akşamdan suya bırakılıyor. Sabah sepetler sudan çıkarıldığında balıkların içinde yakalandığı görülüyor. Balık avcılığında sepet kullanımı, bölge kültürünün önemli bir parçası olarak biliniyor.