Çorum'da Doç. Dr. Ayhan Babaroğlu, Ekran Kullanımının Çocuk Gelişimi Üzerindeki Etkilerini Vurguladı
Çorum'da ekran başında geçirilen sürelerin çocukların gelişimi üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çeken Doç. Dr. Ayhan Babaroğlu, sosyal etkileşimin azalmasının beyin gelişimini dengesiz hale getirebileceğini belirtti.
Hitit Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ayhan Babaroğlu, günümüzde çocukların teknolojik cihazlarla geçirdiği zamanın artmasıyla birlikte, bu durumun yaratabileceği risklere dair önemli uyarılarda bulunmuştur. Dijital cihazların çocuklar için hem fırsatlar hem de riskler barındırdığını ifade eden Babaroğlu, "Teknoloji doğru kullanıldığında öğrenmeyi desteklerken, kontrolsüz kullanım çocukların dikkat, duygu yönetimi ve sosyal ilişkilerini olumsuz yönde etkileyebilir," şeklinde konuştu.
Özellikle çocuk beyninin ilk 5 yılındaki hızlı gelişimine dikkat çeken Babaroğlu, bu dönemde çevresel etkileşimin kritik önem taşıdığını vurguladı. Beynin "kullan ya da kaybet" prensibiyle çalıştığını belirten Babaroğlu, "Çocuklar neyle daha çok vakit geçirirse, beyin o yönde gelişir. Sürekli ekranla vakit geçiren çocuklarda sosyal etkileşim azaldığı için beyin gelişimi dengesiz ilerleyebilir," dedi.
Beyin Gelişimi Üzerindeki Etkiler
Beynin önemli bir bölgesi olan prefrontal korteksin gelişimine de değinen Babaroğlu, bu bölgenin dikkat, planlama, sabır, dürtü kontrolü ve doğru karar verme gibi becerilerin gelişiminde kritik rol oynadığını ifade etti. Hızlı dijital uyaranların çocuk gelişimine doğrudan etkide bulunduğunu kaydeden Babaroğlu, "Prefrontal korteks çocukluk ve ergenlik boyunca gelişir. Ancak hızlı, sürekli değişen dijital uyaranlar bu gelişimi olumsuz yönde etkileyebilir," şeklinde konuştu.
Aşırı Ekran Kullanımının Sonuçları
Aşırı ekran kullanımının çocuklarda dikkat süresini kısalttığını, odaklanmayı zorlaştırdığını ve ani tepki verme eğilimini artırdığını belirten Babaroğlu, sürekli hızlı içerik tüketen çocukların gerçek hayattaki daha yavaş süreçlere uyum sağlamakta zorluk yaşayabileceğini ifade etti. Ayrıca, tablet, telefon ve sosyal medya kullanımında beğeniler ve oyun içi ödüllerin çocukların beyninde dopamin salgısını artırarak sabırsızlık, dikkat dağınıklığı ve kontrol kaybına yol açabileceğini vurguladı. Ekranlardan yayılan mavi ışığın çocukların uyku düzenini bozduğuna dikkat çeken Babaroğlu, yatmadan önce kullanılan cihazların uyku hormonunu baskılayarak çocukların hem daha az uyumasına hem de öğrendiklerini kalıcı hale getirememesine neden olduğunu belirtti.
Sağlıklı Gelişim İçin Öneriler
Yoğun ekran kullanımının çocukların empati kurma, duygu kontrolü ve sosyal iletişim becerilerini zayıflatabileceğini ifade eden Babaroğlu, yüz yüze iletişimin yerinin doldurulamayacağını vurguladı. Çocukların sağlıklı gelişimi için ailelere bazı önerilerde bulunan Babaroğlu, "0-2 yaşta ekran kullanımından kaçınılmalı, 2-5 yaşta günde en fazla 1 saatle sınırlandırılmalı, yatmadan en az 1 saat önce ekran kapatılmalı. Ebeveynler, çocukların ekranı tek başına değil birlikte kullanmalarını sağlamalı. Hızlı ve aşırı uyarıcı içerikler sınırlandırılmalı ve açık hava oyunları ile sosyal aktiviteler artırılmalıdır," dedi.