Artvin Borçka'da Yetişen Demir Elma, Yalancı Bahara Aldanmıyor

Artvin'in Borçka ilçesinde, 2022 yılında coğrafi işaret tescili alan demir elma, sağlığa olan faydalarının yanı sıra, ilginç özelliğiyle de öne çıkıyor. Diğer meyve ağaçları tomurcuklanıp çiçek açmaya başladığında, demir elma ağacı, mevsimin gerçek anlamda geldiğinden emin olmadan yaprak ve çiçek açmıyor. Borçka bölgesi ve çevresinde yetişen bu elma türü, aynı zamanda pekmezi, sirkesi ve uzun süre saklanabilmesiyle tanınıyor. Özellikle şeker hastalarının rahatlıkla tüketebildiği demir elma, soğuk algınlığı, boğaz ağrısı ve grip gibi hastalıklara karşı da şifa kaynağı olarak kullanılıyor.

Son günlerdeki sıcaklık dalgalanmaları, birçok meyve ağacının erken tomurcuklanmasına yol açarken, demir elma ağacının kuru görünümünü koruması ilginç bir durum olarak dikkat çekti. Bölge halkı, ilkbaharın gerçek anlamda gelişini, bu ağacın çiçek açmasıyla anladıklarını ifade ederek, demir elmanın "yalancı bahara aldanmadığını" belirtiyorlar.

Borçka’nın coğrafi işaretli ürünü hakkında bilgi veren Borçka Belediye Başkanı Ercan Orhan, demir elmanın bölgenin ilk coğrafi işaretli ürünü olduğunu vurgulayarak, "Demir elmaya 22 Aralık 2022 tarihinde coğrafi işaret aldık. Bu tarihten sonra demir elma, Borçka’nın ilk coğrafi işaretli ürünü oldu. Demir elmanın birçok faydası var. Özellikle şeker hastaları bu elmayı rahatlıkla tüketebiliyor. Pekmezi meşhur, en çok da sirkesi ön plana çıkıyor. Her meyveden sirke yapılabilir ama demir elma sirkesi özellikle aranan bir üründür. Köylerimizde bu elmayla ilgili birçok hikâye vardır. Rahmetli babaannemden hatırlıyorum; hasta olduğumuzda, özellikle boğaz ağrısı ve grip gibi durumlarda demir elma fırınlanır ve bize yedirilirdi. Bugün de bu tür rahatsızlıklarda faydalı olduğunu görüyoruz. Artık Borçka denince demir elma akla geliyor. Ancak son yıllarda ağaç kesimleri nedeniyle üretim azaldı. Biz belediye olarak fidan üretimine başladık. Yaklaşık 100 fide diktik. Bunları çoğaltarak 500, hatta bin fideye çıkarmayı hedefliyoruz. Aşılayıp vatandaşlarımıza ücretsiz dağıtacağız. Hemşehrilerimizden de fidanlık oluşturmalarını istiyoruz." dedi.

Bölge sakinlerinden Ali Galip Dayal ise, demir elmanın iklime karşı duyarlı bir yapısı olduğunu belirterek, "Ben emekli olduktan sonra köyüme geldim. Demir elma çok dikkatimi çekti. Diğer ağaçlar yaprak açarken demir elma açmaz. Çünkü iklime aldanmaz, ne zaman uygun olursa o zaman çiçek açar. Bu elma çok dayanıklıdır, yaklaşık dokuz ay saklanabilir. Eskiden mısırların içinde saklardık. Köyde biri hasta olduğunda demir elma götürülür, şifa niyetine tüketilirdi. Demir elma çok kıymetli bir üründür. Bana göre ileride daha da kıymetli olacak. Nasıl Anzer balı aranıyorsa, demir elma da aynı şekilde aranan bir ürün haline gelebilir." şeklinde konuştu.