Tokat Zile'de Kaçak Kazıda Roma Dönemine Ait Mozaikler Bulundu

Tokat’ın Zile ilçesinde bir bağ evinin bahçesinde gerçekleştirilen kaçak kazı sırasında Roma dönemine ait figürlü mozaikler gün yüzüne çıkarıldı. Bu keşif, bölgenin arkeolojik potansiyelini yeniden gündeme taşıdı. Üzerinde antik Yunanca “Tryphe” yazılı olan mozaiklerin, bolluk ve bereket anlamına geldiği belirtiliyor. İlk kurtarma kazısı tamamlanırken, söz konusu eserlerin Gaziantep’teki Zeugma Antik Kenti’ndeki ünlü 'Çingene Kızı' mozaiğiyle büyük benzerlikler taşıdığı dikkat çekti. Tokat Arkeoloji Müzesi uzmanları, bu mozaiklerin milattan sonra 2’nci ve 4’üncü yüzyıla ait olduğunu değerlendiriyor. Kaçak kazının yapıldığı alanın çevresinin kamulaştırılmasının ardından, mozaiklerin bulunduğu yerin yanındaki ahırın yıkılarak kazı alanının genişletileceği öğrenildi. Yetkililer, bölgede daha büyük bir Roma villası kompleksinin olabileceği ihtimali üzerinde duruyor.

Mozaik Sanatı ve Anlamı

Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi (TOGÜ) Fen-Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Semih Yaşar Çizikci, ortaya çıkarılan mozaiklerin Roma dönemindeki kültürel zenginliği yansıttığını belirtti. Zile’nin tarih boyunca önemli bir merkez olduğunu vurgulayan Çizikci, Zile Ovası’nın Erken Tunç Çağı’ndan Roma dönemine kadar yoğun bir yerleşim alanı olarak kullanıldığını ifade etti. “Bu kadar önemli bir bölgede Roma dönemine ait kültürel altyapının güçlü olması bekleniyordu,” diyen Çizikci, son kazılarda bulunan mozaiklerin yapım tekniğinin de oldukça dikkat çekici olduğunu kaydetti. Kadın figürüyle birlikte bir personifikasyon özelliği taşıyan bu mozaiklerin, bolluk, bereket ve refahı temsil ettiğini ve yapıldığı mekâna zenginlik getirmesi amaçlandığını vurguladı.

Zeugma ile Benzerlik Taşıyan Mozaikler

Mozaiklerin teknik özellikleri bakımından Gaziantep’teki Zeugma mozaikleriyle benzerlik gösterdiği ifade edildi. Çizikci, “Özellikle iki farklı teknikle yapılmış mozaik tekniği, Zeugma Antik Kenti’nde ortaya çıkarılan eserlerle çok yakın özellikler taşıyor. Yapım tarzı bakımından karşılaştırma yapılacak en önemli örneklerden biri ‘Çingene Kızı’ mozağidir. Bu durum, Zile’nin arkeolojik açıdan düşündüğümüzden çok daha büyük bir potansiyele sahip olduğunu gösteriyor,” şeklinde konuştu.

Büyük Yapılar ve Gelecek Kazılar

Roma İmparatoru Jül Sezar’ın "Veni, vidi, vici" sözünü söylediği yer olarak bilinen Zile’deki mozaiklerin, bölgenin turizm ve kültürel potansiyeline önemli katkılar sağlayabileceği ifade edildi. Çizikci, söz konusu alanın sütunlu bir avluya ait olabileceğini düşündüklerini belirtti. Şu an iki farklı odaya ait izlerin görüldüğünü söyleyen Çizikci, bu yapının daha büyük bir Roma villasının parçası olma ihtimalinin yüksek olduğunu kaydetti. Ayrıca, bölgede birden fazla villa yapısının bulunabileceği düşünülüyor. Bu nedenle alanda geniş çaplı arkeolojik çalışmaların yapılması gerektiği vurgulandı.