Karabük'te Lise Öğrencileri Türkçe Pop Müziğinin 50 Yıllık Dil Değişimini Araştırdı

Karabük'te Alparslan Gazi Anadolu Lisesi'nde gerçekleştirilen bu dikkat çekici çalışma, öğrencilerin veri madenciliği tekniklerini kullanarak Türkçe pop müziğinde dil değişimini inceleme fırsatı bulmasını sağladı. Danışman öğretmen Nur Kabave Kutlu'nun rehberliğinde, Python programlama dili ile 50 yıllık Türkçe pop müziği şarkı sözleri analiz edildi. Araştırmanın temel amacı, dildeki bireyselleşme eğiliminin şarkı sözlerine yansımasını gözlemlemekti.

Proje çerçevesinde, 9. sınıf öğrencileriyle birlikte yüzlerce şarkı sözü incelendi. Toplamda 12 bin 397 fiil, Python tabanlı veri madenciliği yöntemiyle detaylı bir şekilde analiz edildi. Araştırmada, özellikle 1975-2000 yılları arasında geniş zaman kipinin yoğun bir şekilde kullanıldığı, 2000-2025 döneminde ise şimdiki zaman kullanımında belirgin bir artış olduğu tespit edildi. Öğrenciler, eski şarkılardaki "Kalbim seni unutur mu?" gibi sözlerin toplumun ortak duygularına hitap ettiğini, günümüzde ise daha bireysel ve anlık ifadelerin öne çıktığını vurguladılar.

Şarkıların İçeriği ve Dil Yapısı

Danışman öğretmen Nur Kabave Kutlu, araştırmanın şarkı sözlerinin yalnızca tematik yönünü değil, dil yapısını da incelediğini belirtti. Kutlu, "Herkes şarkıların içeriğini tartışırken biz dilin yapısına baktık. Son 50 yıldaki Türkçe pop şarkılarında kullanılan fiilleri Python programlama diliyle analiz ettik ve oldukça dikkat çekici sonuçlar elde ettik. Dil, toplumsal değişimin en hassas göstergelerinden biridir. Biz de bu değişimi şarkı sözlerinde ortaya koymaya çalıştık" dedi.

Kutlu, araştırmanın sosyal medya kültürü, hızlı tüketim alışkanlıkları ve bireyselleşmenin müzik dili üzerindeki etkilerini de ortaya koyduğunu ifade etti. "Eski şarkılarda daha evrensel anlatımlar yer alırken, günümüzde daha bireysel ve anlık ifadeler öne çıkıyor. Bunun da şarkıların kalıcılığı üzerinde etkili olduğunu düşünüyoruz" diye ekledi.

Projede yazılım kısmında görev alan 9. sınıf öğrencisi Emir Demirel, yüzlerce şarkı sözünü Python kodlarıyla analiz ettiklerini belirterek, "Elle yapılması çok uzun sürecek bir çalışmayı kısa sürede tamamladık. En dikkat çekici sonuçlardan biri geniş zaman kullanımındaki düşüş oldu. Şimdiki zaman ise iki katın üzerinde artış gösterdi" dedi.

Projede yer alan öğrencilerden Esmanur Ergin, eski şarkıların kalıcılığının dikkatlerini çektiğini belirtti. Ergin, "Yeni çıkan bazı şarkılar birkaç hafta sonra unutuluyor. Ama eski şarkılar yıllardır dinlenmeye devam ediyor. Bunun nedenini şarkı sözlerinde aradık" ifadelerini kullandı.