Diyarbakır Çınar'da UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde Yer Alan Zerzevan Kalesi'nde Restorasyon Çalışmaları Sürüyor
Diyarbakır’ın Çınar ilçesinde yer alan ve UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde bulunan 3 bin yıllık Zerzevan Kalesi’nde restorasyon çalışmaları devam ediyor. Ayrıca Arsenal, yeraltı kilisesi, Mithras Kutsal alanı ve tonozlu sarnıçlar için de gerekli hazırlıklar tamamlandı.
Zerzevan Kalesi, toplam 60 dönümlük bir alana yayılmakta olup, 12-15 metre yüksekliğindeki sur kalıntıları ile dikkat çekiyor. Kale, 21 metre yüksekliğindeki gözetleme kulesi, yönetim binası, konutlar, kilise, tahıl ve silah depoları, sığınaklar, yer altı ibadethanesi, kaya mezarları, su kanalları ve 54 su sarnıcı ile tarihe ışık tutan önemli bir yapıdır.
Askeri yerleşimde dünyada bulunan son Mithras tapınağının ortaya çıkarıldığı bu tarihi kaleye olan ziyaretçi ilgisi ise her geçen gün artmaktadır. Dünyada bulunan son Mithras Tapınağı’na sahip olan ve Roma’nın doğu sınırındaki ilk tapınak olma özelliği taşıyan bu kale, 2020 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne dahil edilmiştir.
Restorasyon çalışmaları, 'Geleceğe Miras Projesi' çerçevesinde başlatılmış olup, devam eden çalışmaların yanı sıra Arsenal, yeraltı kilisesi, Mithras Kutsal alanı ve tonozlu sarnıçlar için de yeni restorasyon projeleri hazırlanmıştır.
Kazı Başkanı Prof. Dr. Aytaç Coşkun, Zerzevan Kalesi’nin Roma dönemindeki önemli bir sınır garnizonu olduğunu vurguladı. 3 bin yıllık bir geçmişe sahip olan kalenin, Asur döneminden itibaren kullanıldığını belirten Coşkun, son halini Roma İmparatorluğu döneminde aldığını ifade etti.
Prof. Dr. Coşkun, hem imparatorluk hem Pagan hem de Hristiyanlık döneminde önemli bir sınır hattında yer alan bu garnizonun, Amida ve Nisibis hattında kazı yapılan tek alan olduğunu belirtti. "2014 yılında kazı çalışmaları başladı ve ardından restorasyon projeleri devreye girdi. Bu yıl da ‘Geleceğe Miras Projesi’ kapsamında büyük kilise ve güney kuledeki restorasyon çalışmaları hızla sürdürülüyor. Bakanlığımız, Zerzevan Kalesi için önemli bütçeler ayırdı. 2020 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne alınan kalenin, bu yıl asıl listeye girmesi için bakanlığımız yoğun çaba sarf ediyor." dedi.
Uluslararası Restorasyon İlkeleri Uygulanıyor
Coşkun, restorasyon çalışmalarının amacının mevcut yapıları gelecek nesillere aktarmak ve bu yapıları sağlamlaştırmak olduğunu belirtti. Aynı zamanda, ziyaretçiler için önemli bir görsel alan oluşturmayı hedeflediklerini ifade etti. "Yapıların korunmasına yönelik çalışmalar yapıyoruz ve hava şartlarının neden olduğu tahribatları önlemeye çalışıyoruz. Mevcut yapılar güçlendirilmekte, bununla birlikte birçok uygulama gerçekleştirilmektedir. Uluslararası restorasyon ilkeleri titizlikle uygulanmaktadır. Çalışmalar etap etap ilerlemekte ve öncelikle güney kule ile kilise restorasyonuna başlanmıştır. Akabinde Arsenal, yeraltı kilisesi, Mithras Kutsal alanı ve tonozlu sarnıçlar için de restorasyon çalışmalarına başlanacaktır. Gerekli hazırlıklarımız tamamlanmış olup, uygulama aşamasına yakın zamanda geçilecektir." şeklinde konuştu.