Aydın Kuşadası ve Didim Kıyılarında Deniz Kaplumbağalarının Yuvalama Sayısı Artış Gösterdi
Aydın'ın Kuşadası ve Didim ilçelerinde iribaşlı deniz kaplumbağalarının yuvalama sayısı son yıllarda belirgin bir artış yaşadı. Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) Başkanı Bahattin Sürücü, bu durumun bölgenin düzenli bir yuvalama alanı haline geldiğini belirtti.
Aydın'da çevresel koruma çalışmaları yürüten Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD), Kuşadası ve Didim'de iribaşlı deniz kaplumbağalarının (Caretta caretta) yuvalama davranışlarına dair önemli verileri paylaştı. EKODOSD ile Aydın Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ) Fen Fakültesi iş birliğiyle hazırlanan makale, Türk Deniz Araştırmaları Vakfı'nın dergisinde yayımlanarak kamuoyuna duyuruldu. Araştırmada, 2012-2025 yılları arasında bölgedeki yuvalama verileri detaylı bir şekilde incelendi.
Bu kapsamda, deniz kaplumbağalarının muhtemelen artan deniz suyu sıcaklıklarına bağlı olarak Akdeniz'deki yuvalama alanlarını genişlettiği ve Orta Ege kıyılarında da benzer bir artışın gözlemlendiği belirtildi. Verilere göre, Kuşadası ve çevresinde yıllar içinde yuvalama sayısında önemli bir artış yaşandı. 2012-2022 yılları arasında yılda ortalama 1,3 yuva tespit edilirken, bu sayı 2025 yılında 13'e çıkarak rekor seviyeye ulaştı. Araştırmacılar, bu artışın üstel bir büyüme eğilimi gösterdiğine dikkat çekti.
Çalışmada ayrıca, Didim'deki Parlamenterler Sitesi ile Kuşadası'ndaki Ayyıldız Kafe çevresinin yeni 'yuvalama sıcak noktaları' olarak belirlendiği ifade edildi. EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, "Deniz kaplumbağaları muhtemelen yükselen deniz yüzeyi sıcaklıklarına bağlı olarak Akdeniz'deki yuvalama alanlarını genişletiyor. Güney Türkiye'deki başlıca yuvalama alanları iyi belgelenmiş olsa da Orta Ege'deki seyrek yuvalama faaliyetleri yeterince anlaşılmamıştır. Kuşadası ve çevresindeki bölgeden 14 yıllık yuvalama verilerini analiz ederek, zamansal eğilimleri, mekansal sıcak noktaları ve yumurta sayısı, kuluçka başarısı ve kuluçka süresi gibi üreme parametrelerini değerlendirdik. Yuvalama aktivitesi, yılda ortalama 1,3 yuvadan 2025 yılında rekor seviye olan 13 yuvaya kadar önemli bir üstel artış gösterdi. Mekansal analiz, Parlamenterler Sitesi ve Ayyıldız Cafe'yi yeni ortaya çıkan sıcak noktalar olarak belirledi. Yumurta sayısı kuluçka başarısıyla ilişkili olmasa da, başarıda mevsimsel bir düşüş eğilimi gözlemlenmiş olup, Haziran ayındaki yuvalar yüzde 75,2, Ağustos ayındaki yuvalardan yüzde 48,6 daha başarılı olmuştur. Ortalama kuluçka süresi, bu plajların termal uygunluğunu doğrulamaktadır. Kuşadası bölgesi, seyrek bir yuvalama alanından düzenli bir yuvalama alanına geçiş yapmaktadır. Koruma çabaları, bu yayılımı desteklemek için 'sezon başı başarı penceresine' ve yeni belirlenen sıcak noktaların korunmasına öncelik vermelidir" dedi.