Ankara'da Sıfır Atık Projesi Kapsamında DOA Sistemi Uygulamaya Girdi

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, Türkiye genelinde uygulanacak olan Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sisteminin 1 Ocak itibarıyla hayata geçirileceğini belirtti. Bu sistem, Sıfır Atık Hareketi çerçevesinde geliştirilmiş olup, vatandaşların içecek ambalajlarını çöp yerine DOA makinelerine atarak geri dönüşüme katkı sağlamalarını hedefliyor. Her bir ambalaj için 1 lira teşvik bedeli ödenecek. Yıllık 25 milyar ambalajın toplanması ile Türkiye ekonomisinin 30 milyar lira kazanması öngörülüyor.

Pilot Uygulama Aşaması

DOA sisteminin ilk aşaması, 2025 yılı Şubat ayında Sakarya'da pilot olarak başlatılmıştı. Temmuz 2025'te ise "7 Bölge 7 İl" sloganıyla 7 farklı ilde DOA makineleri kurulmuştu. Bu aşamada, iade edilen depozitolu ambalajlar için vatandaşlara 0,25 lira teşvik bedeli sunulmuştu.

Türkiye Genelinde Uygulama Başlıyor

Bugün itibarıyla DOA sisteminin ikinci aşaması devreye girdi. Türkiye genelinde 81 ilde 973 ilçede DOA makineleri hizmet vermeye başlayacak. İade edilen her plastik, cam ve alüminyum ambalaj karşılığında artık vatandaşlara 1 lira teşvik bedeli ödenecek. Şu an için 2000'den fazla DOA makinesi faaliyete geçmiş durumda ve bu sayı gün geçtikçe artarak mahalleler, semtler ve köylerde yaygınlaşacak. Ayrıca, market zincirleri, süpermarketler, bakkallar ve restoranlar gibi işletmeler de DOA sistemine geçiş yapacak ve ambalajlarını çöpe atmak yerine geri dönüşüme kazandıracaklar.

Bakan Kurum'un Mesajı

Bakan Kurum, yeni sistemle ilgili yaptığı paylaşımda, "Şişeni DOA’ya at, 1 lira kazan" ifadesini kullandı. Ayrıca, "Sıfır Atık’ta DOA dönemi başladı. Bu sistemle her yıl 25 milyar ambalaj toplanacak ve Türkiye ekonomisine 30 milyar lira katkı sağlanacak" dedi. Bakan, bu süreçte hem vatandaşların hem doğanın hem de ülkenin kazanacağını vurguladı.

Makine Sayısı Artacak

DOA'nın üçüncü ve son aşaması, makine sayısının artırılacağı tam yaygınlaşma dönemi olacak. Bu aşamada, mahalle, köy ve semt bazında makineler bulmak mümkün olacak. Böylece, vatandaşların bu makineleri erişimi kolaylaşacak ve günlük yaşamlarının bir parçası haline gelecektir.

İade Süreci Nasıl İşleyecek?

Depozito Yönetim Sistemi, cep telefonlarına yüklenen DOA uygulaması ile entegre bir şekilde çalışacak. DOA logosu bulunan plastik, cam ve alüminyum ambalajlar, DOA uygulaması ile çalışan makinelere bırakılacak. Uygulamayı kullanan vatandaşlar, QR kod tarayarak iade ettikleri ambalajların bedelini dijital cüzdanlarında toplayabilecek. Her bir iade için 1 lira teşvik bedeli ödenecek. Toplanan tutar, banka hesaplarına havale edilebilecek veya anlaşmalı iş yerlerinde kullanılabilecektir.

DOA ile Ekonomik Faydalar

DOA sistemi sayesinde yılda 25 milyar ambalaj geri dönüşüme kazandırılacak ve ekonomiye yıllık 30 milyar lira katkı sağlanacak. Ayrıca, yerel yönetimlerin atık bertaraf maliyetleri düşecek ve düzenli depolama alanlarında tasarruf sağlanacak. Geri dönüşüm malzemelerinin kullanımıyla birlikte emisyon ve enerji tasarrufu elde edilecek. Bu sistem, denizlerdeki plastik kirliliğini azaltacak ve kayıt dışı üretimi engelleyecektir.