Kiev'de Savaşın Bedeli: Rus ve Ukraynalılar 2 Milyon Kaybı Aştı

Rusya ve Ukrayna, 2022 yılının Şubat ayında başlayan savaşın ardından Mart ayında İstanbul'da barış masasına oturmuştu. O dönemde, her iki tarafın askeri kayıpları on binlerle ifade ediliyordu. Ancak, ABD merkezli Stratejik ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi (CSIS) tarafından yayımlanan bir rapora göre, savaşın toplam zayiatı 2 milyonu aştı. Bu, savaşın tarihteki en kanlı çatışmalardan biri haline gelmesine neden oldu.

İstanbul Görüşmeleri ve Yaklaşımlar

Mart ve Nisan 2022 tarihlerinde İstanbul'da gerçekleştirilen müzakereler, savaşın diplomatik yollarla sona ermesi açısından önemli bir girişim olarak değerlendirildi. Görüşmeler sırasında, taraflar arasında Ukrayna'nın tarafsızlığı, güvenlik garantileri ve askeri düzenlemeler gibi konularda önemli ilerlemeler kaydedildi. 29 Mart'ta yüz yüze yapılan görüşmelerin ardından, taraflar ortak bir bildiri üzerinde uzlaştıklarını duyurdu ve anlaşmanın ana hatlarını kamuoyuna açıkladı. Anlaşma, Ukrayna'nın kalıcı olarak tarafsız bir devlet olmasını ve yabancı askeri üs bulundurmama taahhüdünü içeriyordu. Ayrıca, savaş durumunda uçuşa yasak bölge ilan edilmesi ve Kırım konusundaki anlaşmazlığın 10 ila 15 yıl içinde barışçıl bir şekilde çözülmesi gibi maddeler de yer alıyordu.

Görüşmelerin Başarısızlığı

Ukrayna'nın Avrupa Birliği'ne üyelik yolunu açık bırakan bu mutabakat, Batılı ülkelerden beklenen desteği göremedi. 2022 yılında yapılan görüşmelerin ardından, Ukrayna müzakere heyetine başkanlık eden Davyd Arakhamia, İstanbul'dan döndükten sonra dönemin İngiltere Başbakanı Boris Johnson'ın Kiev'e gelerek "Ruslarla hiçbir şey imzalamayalım, savaşmaya devam edelim" dediğini aktardı. Bu görüşmelerin ardından, Ukrayna pozisyonunu sertleştirerek Rusya'nın Donbas'tan çekilmesini ön şart olarak talep etmeye başladı. Ukrayna Güvenlik ve Savunma Konseyi Başkanı Oleksiy Danilov, Mayıs ayında yaptığı açıklamada, "Rusya ile anlaşma imkansız. Yalnızca teslimiyet kabul edilebilir" ifadesini kullandı.

Yanlış Hesaplamalar ve Kaybın Büyüklüğü

Müzakerelerin Mayıs 2022'de çökmesinin ardından bazı gözlemciler, anlaşmanın masada olduğunu, ancak Batılı ülkelerin müdahalesi ve Rusya'nın yaptığı katliamların etkisi nedeniyle çabaların sonuçsuz kaldığını ifade etti. Savaşın başlangıcında engellenebilecek olan bu çatışma, Avrupa'da İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana yaşanan en kanlı çatışma haline geldi. Hem Ukrayna hem de Rusya, askeri kayıplarını gizli tutmaya çalıştığı için yalnızca tahminlere dayanan verilere ulaşılabiliyor. 2022 yılı Nisan ayı itibarıyla Rusya'nın askeri kayıpları 7-15 bin ölü ve 30-45 bin askeri zayiat olarak değerlendirilirken, Ukrayna'nın kayıpları ise 3-5 bin ölü ve 10-20 bin askeri zayiat seviyesinde tahmin ediliyordu.

Son Durum ve Kaybın Dağılımı

CSIS'in Temmuz 2026 raporuna göre, Rusya'nın ölen asker sayısı 400-450 bin arasında, toplam askeri zayiatı ise 1,4 milyona ulaşarak ülke nüfusunun yüzde 1'ine denk geldi. Ukrayna'nın ölü sayısı 125-150 bin, toplam askeri zayiatı ise 525-625 bin olarak kaydedildi. Bu verilerle birlikte, 2022'de İstanbul'da sona erdirilebilecek savaş, 2 milyondan fazla zayiatla Stalingrad Muharebesi'ni geride bıraktı.

Askerlik Çağındaki Erkeklerin Kaybı

Rusya'nın askerlik çağındaki erkek nüfusunun büyük bir kısmı, özellikle yoksul bölgelerde ve etnik azınlıkların yoğun olarak yaşadığı yerlerde kayboldu. Rus muhalif medya kaynakları, uzak ve küçük yerleşimlerde askerlik çağındaki erkek nüfusun neredeyse tamamen yok olduğunu bildirmektedir. Araştırmalar, Rusya'nın cephede kayıplarını aynı hızda asker toplayarak telafi edemediğini göstermektedir. Bu durum, daha önce Kuzey Kore'den birliklerin sahaya sürülmesi ve paralı askerlerin kullanılması ile de kendini göstermiştir.

Sivil Kayıplar ve Gerçek Rakamlar

Birleşmiş Milletler verilerine göre, Mayıs 2026 itibarıyla savaş nedeniyle toplam 16 bin 89 sivil hayatını kaybetti ve 46 bin 627 sivil de yaralandı. Ancak, Ukrayna'nın işgal altındaki bölgelerinde ve aktif çatışma alanlarında doğrulama yapılamadığı için gerçek rakamların çok daha yüksek olduğu vurgulanmaktadır.