Trabzon'da Baraj Güvenliği için Yapay Zeka Destekli Sistem Geliştiriliyor

Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) ile Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü'nün iş birliğiyle yürütülecek proje, barajların deprem, taşkın ve heyelan gibi olağanüstü durumlar karşısındaki güvenliğini artırmayı hedefliyor. Projenin pilot uygulama alanı olarak Trabzon'daki Atasu Barajı belirlendi. Bu kapsamda, barajın üzerine kurulacak sensör ağları ve kamera sistemleri, fiber optik algılama teknolojileri ile veri toplama altyapısı kullanılarak yapay zekâ algoritmalarıyla analiz edilecek.

Bu sistem, barajın yapısal davranışını gerçek zamanlı olarak izleme imkânı sunacak. Elde edilen veriler, Türkiye genelindeki diğer barajlar ile köprü, tünel ve havaalanları gibi kritik altyapı tesislerine örnek teşkil edecek bir model oluşturma amacı taşıyor.

Ar-Ge çalışmaları, KTÜ'den Prof. Dr. Ahmet Can Altunışık ve ekibi tarafından yürütülecek. Proje sayesinde, milyonlarca ölçüm verisi tek bir platformda toplanarak, olası hasarların erken tespit edilmesi sağlanacak. Risk durumlarında otomatik alarm sistemleri devreye girecek ve karar vericilere hızlı bilgi sunulacak. Bu sayede, mevcut durumun izlenmesinin yanı sıra, olası risklerin önceden tespit edilmesi ve önleyici bakım çalışmalarının yapılması mümkün hale gelecek.

Pilot Uygulama ile Genişletme Hedefi

Pilot uygulamanın başarıyla tamamlanmasının ardından, geliştirilen yapay zeka destekli yapı sağlığı izleme sistemi Türkiye'deki diğer barajların yanı sıra, köprü, tünel ve diğer mühendislik yapılarında da kullanılabilecek. KTÜ DE-YAS Müdürü Prof. Dr. Altunışık, 3 yıl sürecek projenin barajların deprem güvenliğini artırmayı ve sürekli yapı sağlığı izlenmesini hedeflediğini ifade etti.

Fiber Optik Sensörlerle İzleme

KTÜ İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kemal Hacıefendioğlu, proje kapsamında barajların yapı sağlığının farklı izleme yöntemleriyle değerlendirileceğini belirtti. İlk aşamada fiber optik sensör teknolojisinin kullanılacağını söyledi. Bu sensörler, barajın yüzeyine yerleştirilecek ve yapıdaki gerinim dağılımını yüksek hassasiyetle ölçmeye olanak tanıyacak.

Kamera Tabanlı İzleme Sistemi

Doç. Dr. Hasan Basri Başağa, proje kapsamında kamera tabanlı görüntü analizi yönteminin de kullanılacağını ifade etti. Baraj gövdesi ve çevresindeki riskleri izlemek amacıyla kurulan kameralar, elde edilen görüntüleri yapay zekâ algoritmaları ile analiz edecek. Olası anormalliklerin tespit edilmesi durumunda sistem otomatik uyarı verecek.

Merkezi Yazılım Altyapısı

Doç. Dr. Fatih Yesevi Okur, farklı sensör sistemlerinden gelen verilerin tek bir platformda toplanacağını ve analiz edileceğini belirtti. Geliştirilen sistem, otomatik analizlerle olası riskleri değerlendirecek ve gerçek zamanlı bilgi sunacak. Proje sonunda bu yazılımın kullanıma sunulması hedefleniyor.