Washington'da Petrol Fiyatlarındaki Keskin Yükseliş Piyasalarda Karamsarlık Oluşturdu

Orta Doğu'daki çatışmaların artması, küresel petrol sevkiyatını tehdit ederken, Brent petrolün varil fiyatı 100 doları geçerek mayıs ayından bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Bu hızlı yükseliş, ABD tahvillerinde de satışlara neden oldu. Alphabet ve Tesla gibi büyük teknoloji firmalarının hisse senetlerinde görülen düşüşler, Wall Street'in son bir ayın en büyük kaybını yaşamasına yol açtı.

ABD ile İran arasında haziran ayında sağlanan ateşkesin sona ermesi ve Kızıldeniz'deki Husilerin iki Suudi petrol tankerine saldırması, petrol fiyatları üzerinde olumsuz bir etki yarattı. Bu olay, Babülmendep Boğazı'nın küresel petrol arzı için önemini artırırken, petrol varil fiyatlarının kısa sürede yüzde 7 artış göstermesine sebep oldu.

Petrol rezervlerinin zaten düşük seviyelerde olduğu bu dönemde, uzun süreli bir enerji şoku yaşanmasına ilişkin endişeler, piyasalardaki karamsarlığı daha da artırdı. Brent petrolün bu ay yaklaşık yüzde 40 oranında yükselmesi, enflasyon endişelerini derinleştirdi.

Uzun vadeli ABD Hazine tahvilleri, piyasalardaki karamsarlıktan en fazla etkilenen alan oldu. Tahvil fiyatlarının düşmesiyle birlikte otuz yıllık tahvil getirisi yüzde 5,201 ile 19 yılın zirvesine doğru ilerliyor. Gösterge niteliğindeki on yıllık ABD tahvillerinin getirisi ise, son 18 ayın en yüksek seviyesi olan yüzde 4,7135'e ulaştı.

Bu gelişmeler, merkez bankalarının para politikalarını gevşetme umutlarını ortadan kaldırdı. Piyasalar, ABD Merkez Bankası'nın gelecek hafta faiz artırma ihtimalini üçte bir olarak değerlendirmeye başladı. Yatırımcılar, Fed'in ocak ayına kadar iki kez faiz artırımı yapacağı varsayımına dayalı işlemlere yöneldi.

Asya borsalarında da petrol ve faiz oranlarına ilişkin derin kaygılar nedeniyle sert düşüşler gözlemlendi. Güney Kore'nin KOSPI endeksi yüzde 6, Japonya'nın Nikkei endeksi ise yüzde 2,8 geriledi.

Olumsuz gelişmelere ek olarak, Amerikan teknoloji devlerinin artan harcamalarının kazanca dönüşüp dönüşmeyeceği konusundaki endişeler durumu daha da zorlaştırdı. Tesla, iki yılı aşkın bir süre sonra ilk kez negatif serbest nakit akışı açıklaması üzerine hisse senetlerinde yaklaşık yüzde 14 düşüş yaşadı. Google'ın ana şirketi Alphabet'in hisseleri de, artan harcamalarının nakit gelirini aşması nedeniyle yaklaşık yüzde 7 geriledi.

Piyasalardaki bu kargaşa, ABD Başkanı Donald Trump'ın son küresel gümrük vergisi hamlesinin etkilerini de gölgede bıraktı. İthal ürünler için tüketicilerin daha fazla ödeme yapmasına yol açacak bu kararın, piyasalar üzerindeki ilk etkisi sınırlı kaldı.

Yeni düzenlemenin, daha önceden uygulamada olan ve süresi dolan yüzde 10'luk gümrük vergilerinin yerine geçmesi, piyasalarda belirgin bir tepki oluşmasını engelledi.