Erzurum Yakutiye'de 74 yaşındaki Necip Aksakal, yarım asırdır elektronik tamirciliği yapıyor.
Erzurum'un Yakutiye ilçesinde, 74 yaşındaki Necip Aksakal, yarım asrı aşkın süredir elektronik tamir işine devam ediyor. Gelişen teknolojiye rağmen, radyo, pikap, gramofon ve makara teypleri onararak geçmişin seslerini günümüze taşıyor. Aksakal, mesleğine 1962 yılında babasının yönlendirmesiyle başlamış ve bugüne kadar birçok nostaljik cihazın tamirini gerçekleştirmiştir.
Yakutiye ilçesinde "80’ler Sokağı" olarak bilinen Memişağa Sokak’taki dükkânında, tamir işini yıllar boyunca heyecanla sürdüren Necip Aksakal, Doğu Anadolu Bölgesi’nde eski teknoloji cihazların tamirini yapan son ustalardan biri olarak dikkat çekiyor.
Teknolojinin hızla geliştiği günümüzde, elektronik cihazların kısa sürede yenileriyle değiştiği bir ortamda, Aksakal yaklaşık yarım asırdır aynı dükkânda çalışarak eski cihazları yeniden kullanılır hale getiriyor. Üstelik dükkânındaki en yeni cihazın dahi yaklaşık 40 yıllık olduğunu belirten Aksakal, 50-60 yıllık radyolar, pikaplar, plakçalar ve gramofonları titizlikle onararak hem sahiplerinin anılarını yaşatıyor hem de unutulmaya yüz tutmuş bir mesleği sürdürmeye çabalıyor.
Mesleğe 1962 yılında babasının tavsiyesi ile çırak olarak adım atan Aksakal, ustasının yanında 10 yıl çalıştıktan sonra vatani görevini yerine getirdi. 20 aylık askerlik hizmetinin ardından 1974 yılında kendi iş yerini açan Aksakal, o günden bu yana elektronik tamirciliğini aralıksız sürdürüyor. Türkiye’nin çeşitli illerinden eski cihazların tamiri için kendisine ulaşıldığını ifade eden Aksakal, son yıllarda nostaljik ürünlere olan ilginin arttığını belirtiyor.
"1962 yılında çırak olarak başladım, 1974’ten beri kendi dükkânımdayım"
Necip Aksakal, mesleğe nasıl başladığını anlatarak, "1962 yılında babam vasıtasıyla ustamın yanına girdim. 1972 yılına kadar orada çalıştım. Askerlik hizmetini tamamladıktan sonra kendi işime başladım ve o günden beri bu mesleği sürdürüyorum. Dükkânımdaki en yeni eşyalar bile neredeyse 40 yıllık. 50-60 yıllık cihazlarım var. Özellikle eski radyolar, plak çalarlar ve gramofonlar tamamen eski teknoloji ürünleri. Yeni nesil bu cihazları görmediği için tamirine de ilgi göstermiyor. Bugün en çok plak çalarlar, gramofonlar ve eski tip antika radyolar geliyor. İnsanlar bu cihazları temin edip bana getiriyor, ben de onarımlarını yapıyorum" dedi.
"Bu meslek iki ayda öğrenilmez, en az üç yıl emek vermek gerekir"
Mesleklerde yaşanan kalifiye eleman sıkıntısını da dile getiren Aksakal, "Bu meslek sadece elektronik alanında değil, birçok meslek dalında kayboluyor. Kalifiye eleman bulmak oldukça zor. Okullar tatil olunca çocuklarını iki aylığına sanayiye getirenler oluyor ama bu iş iki ayda öğrenilmez. Bir insanın en az üç yıl çalışması gerekir ki tornavida tutmayı, aletleri tanımayı ve arızayı tespit etmeyi öğrenebilsin. Bu iş öyle kolay bir meslek değil" diye belirtti.
"Bulunmayan parçaları kendi elimle üretip cihazları yeniden çalıştırıyorum"
Aksakal, yıllar içinde birçok zorlu tamir gerçekleştirdiğini belirterek, "En ilginç tamir ettiğim cihazlardan biri bir plak çalıcıydı. Üzerindeki mekanizma, kristal ve motoru tamamen kırılmış, sökülüp atılmıştı. Bu parçaların bir kısmı piyasada bulunmuyor. Ben de onları kendi elimle üretiyor, ardından boyasını, cilasını yapıp çalışır hale getiriyorum. Cihazı tamir ederken önce arızanın kaynağını tespit ediyoruz. Nasıl ki doktor önce hastanın şikâyetini dinleyip ona göre teşhis koyuyorsa, biz de cihazın hangi sorunu olduğunu öğrenerek işe başlıyoruz. Elektrik gelmiyorsa önce besleme kısmını, adaptörü ve güç kaynağını kontrol ediyoruz. Ölçü aletleriyle voltaj değerlerine bakıyoruz. Ses yoksa ses katını, görüntü yoksa görüntü bölümünü inceliyoruz. Cihazı bölüm bölüm kontrol ederek arızayı tespit edip onarımını gerçekleştiriyoruz" ifadelerini kullandı.
"Benim en büyük isteğim bu mesleğin gelecek nesillere aktarılması"
Eski teknoloji cihazlara olan ilginin son yıllarda yeniden arttığını dile getiren Aksakal, "Benim en büyük isteğim bu mesleğin gelecek nesillere aktarılması ve arkamızdan bu işi sürdürecek sanatkârların yetişmesi. Bugün 74 yaşındayım. Benim neslimden birçok usta ya mesleği bıraktı ya da vefat etti. Eski teknoloji cihazları yeni nesil tanımadığı için tamirini de yapamıyor. Son yıllarda ise eski radyolara, makara teyplere ve plakçalara yeniden ilgi oluştu. İnsanlar evlerinde veya iş yerlerinde şark köşeleri hazırlıyor, dekoratif amaçla bu cihazları kullanıyor. Google üzerinden bana ulaşanlar oluyor. Türkiye’nin çeşitli illerinden, özellikle Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgelerinden tamir için cihaz gönderen müşterilerim var. Son 7-8 yıldır bu ilgi daha da arttı" dedi.