ABD ile İran arasındaki anlaşma, küresel enerji piyasalarında bir normalleşme sürecini başlattı. Bu durum, petrol ve akaryakıt fiyatlarına olumlu bir şekilde yansıdı. İran ile yaşanan gerilim döneminde hızla yükselen petrol fiyatları, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin yeniden canlanması ve arz endişelerinin azalması ile savaş öncesi seviyelere gerileyerek düşüş gösterdi. Bu gelişme neticesinde, ABD'de dizel yakıt fiyatları, mart ayından sonra ilk kez galon başına 5 doların altına inmiş oldu.
Hürmüz Boğazı’ndaki Etkiler
ABD-İran anlaşmasının ardından Hürmüz Boğazı’ndaki güvenli kullanım beklentileri, küresel petrol piyasalarında satış baskısını artırdı. MarineTraffic verilerine göre, Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiği son 24 saat içinde iki katına çıkarak şubat ayından bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Boğazdaki bu hareketlilik, savaş döneminde oluşan arz kesintisi endişelerini önemli ölçüde azalttı ve küresel petrol fiyatları, ABD-İran çatışmasının başlamasından bu yana en düşük seviyeye geriledi.
Ham Petrol Fiyatlarındaki Düşüş
ABD-İran Savaşı nedeniyle 120 doları aşan brent ham petrol fiyatları, anlaşmanın ardından devam eden düşüşle birlikte 69 dolara kadar geriledi. Bu durum, enerji maliyetlerini doğrudan etkileyerek akaryakıt fiyatlarının da düşmesine yol açtı.
Dizel ve Benzin Fiyatlarında Düşüş
Amerikan Otomobil Birliği (AAA) tarafından sağlanan verilere göre, ABD'de dizelin ortalama perakende satış fiyatı çarşamba günü galon başına 4,98 dolara düştü. Böylelikle, dizel fiyatı mart ayının ortasından bu yana ilk kez 5 doların altına inmiş oldu. Nisan ayında galon başına 5,69 dolarla zirveye ulaşan dizel fiyatları, savaş öncesinde ortalama 3,76 dolar seviyesindeydi. Ayrıca, İran savaşı süresince ABD genelindeki benzin fiyatı galon başına en yüksek 4,48 dolar seviyesine ulaşmışken, anlaşmanın sağlanmasıyla birlikte benzinin galon fiyatı 4 doların altına düşerek 3,90 dolara geriledi.
Maliyetlerin Artışı ve Önlemler
Çatışmaların başlaması, Hürmüz Boğazı’nın kapanabileceği endişesini doğurarak enerji ürünlerinde sert fiyat artışlarına yol açtı. Körfez ülkelerindeki rafinerilerde üretilen yakıtların dünya pazarına ulaşımında kritik öneme sahip olan boğazdaki risk, küresel tedarik zincirini olumsuz etkileyerek taşımacılık, enerji üretimi ve ısınma maliyetlerini artırmıştı. Ancak son haftalarda tanker trafiğinin normale dönmesi, bazı yaptırımların hafifletilmesi ve diplomatik temasların ilerlemesi fiyatların yeniden gerilemesine katkı sağladı.
Beyaz Saray'ın Önlemleri
Enerji fiyatlarını kontrol altına almak amacıyla Beyaz Saray, çeşitli önlemleri devreye aldı. Bu kapsamda, Jones Yasası’nın bazı hükümlerine geçici muafiyet sağlanırken, Stratejik Petrol Rezervi’nden piyasaya petrol satışı gerçekleştirildi. Ancak uzmanlar, küresel petrol piyasasında arzın hala sıkı seyrettiğine dikkat çekiyor. Ayrıca, ABD’nin küresel piyasada giderek "son çare tedarikçisi" rolünü üstlenmesi nedeniyle dizel stoklarının mevsim normallerinin oldukça altında kaldığı belirtiliyor.
Trump'ın Talimatı
ABD Başkanı Donald Trump, benzin fiyatlarındaki düşüşün beklenenden daha yavaş gerçekleştiğini belirterek, Adalet Bakanlığı’na akaryakıt fiyatlarının incelenmesi talimatını verdi. Trump yönetimi, enerji maliyetlerindeki gerilemenin tüketiciye daha hızlı yansımasını hedeflediklerini açıkladı.
