Düzce'de 57 yaşındaki İbrahim Güngen, kemençe çalmaya çocuk yaşlarda başlamış ve zamanla bu enstrümanın yapımını öğrenmiştir. Karadeniz kültürünün önemli bir parçası olan kemençeyi, el işçiliği ile yaparak bu geleneği yaşatmaya çalışmaktadır. İlkokul yıllarında düğünlerde izlediği bir ustadan etkilenerek başladığı bu serüven, bugün meslek haline gelmiştir. Güngen, ağaca şekil vererek çıkardığı tınılarla hem yurtiçindeki hem de yurtdışındaki siparişleri karşılamaya çalışmaktadır.
Kemençeye Olan İlgisi
Kemençeye olan ilgisinin Karadeniz kültürünün bir sonucu olduğunu vurgulayan Güngen, "Köylerimizde düğünlerde kemençe çalan bir ağabeyimiz vardı. Onu dinledikçe merakım arttı. Babama kemençe istediğimi söyledim. O da beni kırmadı ve bir kemençe yaptırdı. Böyle başladım" diye anlatıyor.
Usta, kendi çabasıyla ve ustaları izleyerek çalmayı öğrendiğini belirtmekte, zamanla bozulan kemençelerini tamir ettirmek için ustaların yanına giderek işin mutfağına ilgi duymaya başladığını ifade etmektedir. "Onları izledim ve ‘Ben de yapabilirim’ dedim. Çok ağaç israf ettim, çok emek verdim ama yapa yapa öğrendim" diyen Güngen, bu süreçte yaşadığı zorlukları da dile getiriyor.
El İşçiliğinin Önemi
Bugün sadece kemençe yaparak geçimini sağlayan Güngen, el yapımı enstrümanların fabrikasyon ürünlerden tamamen farklı olduğunu vurguluyor. "Fabrikada bir kemençe bir saatte yapılıyor. Ben ise el işçiliğiyle 3-5 günde, bazen bir haftada yapıyorum. El emeğini kemençeye yansıtıyorum. Makine aynı işçiliği veremez" ifadelerini kullanmaktadır. Fabrikasyon kemençelerin genellikle öğrenci enstrümanı veya dekoratif amaçlı tercih edildiğini, profesyonellerin ise el yapımı kemençeleri tercih ettiğini belirtiyor.
Ağaç Kurutma Süreci
Düzce'deki ustanın kemençe yapımında en kritik noktanın ağaçların kurutulma süreci olduğunu belirtiyor. "Ağaçları yaklaşık bir yıl kurutuyoruz. Kuru ağaç olmazsa olmazımız. Ayrıca kemençe yapacak ustanın müzikten anlaması şart. Akort ayarı ve ses tonunun doğru verilmesi enstrümanın kalitesini belirler" değerlendirmesinde bulunuyor.
Kemençenin Karadeniz denildiğinde akla gelen ilk unsur olduğunu söyleyen Güngen, sipariş üzerine ürettiği amatör kemençeleri 12-13 bin, profesyonel kemençeleri ise 17-18 bin lira bandında satışa sunduğunu sözlerine ekliyor.
