Antalya'da yaş sebze ve meyve piyasasında, domates fiyatlarının yükselmesi, sektör temsilcileri tarafından dikkatle izleniyor. Antalya Toptancı Hal Yaş Sebze ve Meyve Komisyoncular Derneği Başkanı Nevzat Akcan, bu yıl domates arzının düşük olduğunu belirtiyor. Akcan, "Bu yıl domates yılbaşından sonra iyi para etti. Genelde 80-100 TL bandında istikrarlı bir şekilde gitti. Yerli üreticiyi 12 ay üretimden düşürmememiz lazım" dedi. Fiyatlardaki dalgalanmaların önüne geçilebilmesi için yıl bazında üretim planlamasının önemini vurguladı.
Fiyatların Yükselişi ve Üretim Planlaması
Domatesin ocak ayından sonra yüksek fiyat bandında seyrettiğini ifade eden Akcan, "Bu yıl domates yılbaşından sonra iyi para etti. Genelde 80-100 TL bandında istikrarlı bir şekilde gitti. Ürün yok bu sene. Geçen sene bu zamanlar domates fiyatı çok düşüktü" şeklinde konuştu. Geçen yıl üreticinin domatesten beklediği geliri elde edemediğini belirten Akcan, bunun sonraki üretim dönemlerinde ekim tercihlerini etkilediğini anlattı. Üretici, geçen yıl hangi ayda para etmişse oraya yöneliyor, bu durum da devamlı boşluklara neden oluyor.
Ürün Kaybı ve Ekonomik Etkileri
Geçen yıl domates üreticisinin yılın ilk aylarında para kazanamadığını vurgulayan Akcan, üreticinin daha sonra çift ekim yapılan dönemlere yöneldiğini belirtti. Antalya Büyükşehir Belediyesi’nden aldığı istatistiklere göre, ürün kaybının yüksek olduğunu ifade eden Akcan, "Geçtiğimiz günlerde Antalya Büyükşehir Belediyesi’nden istatistik bilgiler aldım, yüzde 45 ürün kaybı var. Yüzde 45 çok ciddi bir rakam. Ürün az olunca ne olacak? Hangi ürün az olursa o ürün daha çok para ediyor" dedi.
Diğer Ürünlerin Fiyatları
Domates dışındaki sebze fiyatlarının ise daha düşük bantta seyrettiğini belirten Akcan, üretici açısından gelir dengesinin korunmasının önemine işaret etti. Akcan, "Domates hariç diğer ürünler 15-30 TL bandında. Biber, patlıcan, kabak hepsinin fiyatı birbirine yakın. Biz bu çiftçiye para kazandıramadığımız takdirde önümüzdeki seneler için tehlike çanları çalıyor. Yerli üreticimize sahip çıkmamız lazım ki tüketici rahatça sebze tüketebilsin" dedi.
Geleceğe Dair Kaygılar
Aile mesleği olan çiftçiliği sürdüren 22 yaşındaki Akdeniz Üniversitesi Bankacılık ve Sigortacılık Bölümü öğrencisi Baha Karacula, tarımsal üretimde maliyetlerin ve risklerin yüksek olduğuna dikkat çekti. Öğrencilik hayatının yanında üretime devam ettiğini belirten Karacula, çiftçiliğin doğal afetlerden maliyet artışlarına kadar birçok risk barındırdığını ifade etti. "Bu mesleğin risk oranı çok yüksek. Herhangi bir doğal afette bütün senenin mahsulü yerle bir olabilir, bütün kazanç kaybedilebilir" diye konuştu.
Karacula, tarımda girdi maliyetlerinin üretici üzerindeki etkisine değinerek, "Bu mesleğin geleceğini parlak görmüyorum. Girdilerin yükselmesi, tarım ilaçlarını ve gübreleri üretmiyor oluşumuz, bunların yurt dışından gelmesi bizim için yüksek maliyet oluşturuyor" dedi. Sadece kokteyl domates ürettiklerini belirten Karacula, "Kilosunu muhtemelen 50 TL civarı satarız, maliyeti de tahminim 50 lira" diye konuştu.
