Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda etiketleme ile ilgili önemli düzenlemeler yaparak Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu'nu 13 Mart'ta güncelledi. Bu güncellemeyle birlikte, restoran ve kafe gibi toplu tüketim alanlarında sunulan gıdaların içerik ve kalori değerlerinin açık bir şekilde tüketiciye sunulması zorunlu hale geldi.
Yeni düzenleme, özellikle çocukların gelişimini olumsuz etkileyebilecek gıda ürünlerinin piyasaya sürülmesini yasaklıyor. Bu kapsamda, şiddeti özendiren veya çocukların ruhsal durumunu olumsuz etkileyebilecek tasarımlara sahip gıdaların ambalajları da belirli kurallara tabi tutuldu.
Ayrıca, 'krema' ifadesinin kullanımında da yeni kısıtlamalar getirildi. Bu ifadeyi kullanmak için ürünlerin belirli standartlara uyması gerekiyor. Bitki çaylarında ise hazırlama yönteminin etiket üzerinde açıkça belirtilmesi zorunlu hale getirildi.
Düzenleme ile birlikte 'yüzde 100 doğal', 'en doğal' gibi ifadeler yasaklanırken, 'doğal' teriminin kullanılabilmesi için ürünün tamamen katkı maddesi içermemesi şartı getirildi. Ambalajlı gıdalarda 'taze sıkılmış' gibi ifadelerin yanı sıra, aroma içeren ürünlerde gerçek meyve görsellerinin kullanılması da engellendi.
Restoran, kafe ve yemekhane gibi işletmelerde, menü, pano veya dijital ekranlar aracılığıyla tüketicilere bu bilgilerin sunulması gerekecek. Karekod uygulaması ile de bilgilendirme yapılabileceği belirtildi. İşletmelere, bu yeni düzenlemelere uyum sağlamaları için kademeli süre tanındı. Örneğin, ulusal zincir işletmelerin 1 Temmuz'a kadar, aynı ilde 3 ve üzeri şubesi bulunanların 31 Aralık'a kadar, diğerlerinin ise enerji bildirimi için 31 Aralık 2027'ye kadar uyum sağlaması gerekiyor.
Gıda sektöründe şeffaflığın önemine dikkat çeken Feride Özbek, uygulamanın tüketicilerin sağlığı açısından önemli olduğunu vurguladı. Ayrıca, restoranlarda çalışan Murat Deniz ise bu düzenlemenin müşterilere fayda sağlayacağını ifade etti ve tüketicilerin ne yediklerini bilmesinin önemini belirtti.
Uzun yıllardır gıda sektöründe çalışan Tayfun Tatar, düzenlemenin olumlu olduğunu ancak uygulanabilirliğinin sorgulanabilir olduğunu söyledi. Emine Yüzyılmaz ise, insanların yiyeceklerin içeriklerini bilmelerinin önemine değindi.
Son olarak, Murat Demirtaş, bu tür düzenlemelerin çocuklar için faydalı olacağını, ancak uygulamada yeterli denetim yapılmadığı takdirde etkili olmayabileceğini belirtti. Mevzuata aykırı faaliyet gösteren işletmeler, 'Denetim Elinde' uygulaması, 'Alo 174 Gıda Hattı' ve WhatsApp ihbar hattı üzerinden bildirilerek denetim altına alınabilecek.
