Kastamonu Üniversitesi tarafından hazırlanan Kastamonu Raporları serisinin beşinci çalışması, "Kastamonu’da Suçun İstatistiki Dağılımı" başlığı ile yayımlandı. Bu rapor, kentin sosyal, ekonomik ve kültürel yapısını çok boyutlu bir şekilde ele alıyor. Kastamonu Üniversitesi bünyesinde gerçekleştirilen bu çalışma, akademik veri birikimine katkı sağlamak amacıyla hazırlandı. Raporda, Doç. Dr. Evren Atış, Doç. Dr. Ertuğrul Gök ve Berke Burmabıyık’ın katkılarıyla, Kastamonu’da suç istatistikleri ve sosyal dinamikler arasındaki bağlantılar bilimsel verilerle irdelendi.
Rapor, Kastamonu’nun coğrafi özellikleri doğrultusunda suç göstergeleriyle ilişkili demografik ve mekana dayalı etmenleri değerlendirdi. Kişilere karşı işlenen suçlar, malvarlığına karşı işlenen suçlar, ekonomik ve finansal suçlar, cinsel suçlar ile uyuşturucu suçları gibi çeşitli suç türleri incelendi. Her bir suç türü, TR82 Batı Karadeniz İstatistiki Bölgesi ve Türkiye geneli ile karşılaştırılarak Kastamonu’ya ait mevcut durum tespiti yapıldı. Raporda suç verileri, yalnızca sayısal boyutuyla değil, aynı zamanda coğrafi yoğunluk, nüfus dağılımı, kentleşme düzeyi ve sosyoekonomik yapı gibi değişkenlerle birlikte değerlendirildi.
Kastamonu’da Kişiye Karşı İşlenen Suçlar Arttı
Raporda, 2010-2020 yılları arasında toplamda 580 kişiye karşı işlenmiş öldürme suçundan hüküm giyildiği belirtildi. TÜİK verilerine göre, en fazla hüküm giyme durumu 2014 yılında 80 kişiyle yaşanırken, 2010 yılında bu rakamın en az 17 olduğu ifade edildi. İl genelinde kişilere karşı işlenen suçlar kategorisinde, 2015, 2016 ve 2020 yılları dışındaki yıllarda artış gözlemlendi. Özellikle 2010 yılında yüzde 2,9 olan oran, 2014 yılında yüzde 13,8 ile en yüksek dilime ulaşmıştır. 2010 ve 2020 yılları karşılaştırıldığında ise, 2020 yılında öldürme suçunun oranı yüzde 8,3 olarak kaydedilmiştir. Bu durum, kişilere karşı işlenen suçlarda genel bir artış yaşandığını göstermektedir.
Yaralama suçlarıyla ilgili olarak, hüküm giyenlerin sayısının 1.459 olduğu kaydedildi. 2019 yılında 233 hükümlü ile en fazla suçlu kaydı yaşanırken, 2010 yılında bu sayı 33 ile en düşük seviyede olmuştur. Yıllara göre dağılım incelendiğinde, 2010-2013 yılları arasında belirgin bir artış yaşanırken, 2014-2016 döneminde kademeli bir gerileme gözlemlendi. Ancak 2017’den itibaren oranlarda yeniden bir yükseliş eğilimi görülmüş, 2019 yılında zirve yapmış ve 2020 yılında sınırlı bir düşüş yaşanmıştır. Yaralama suçunun yıllara göre oranları ise 2010’da yüzde 2,3 iken, 2019’da yüzde 16 ile en yüksek değere ulaşmış, 2020’de ise yüzde 15,1’e gerilemesine rağmen başlangıç değerine göre belirgin bir artış yaşanmıştır.
Uyuşturucu suçlarıyla ilgili olarak, hüküm giyenlerin sayısının 467 olduğu belirtilmiştir. Bu kişilerin 331’i uyuşturucu ticareti ve imalinden, 136’sı ise kullanım, bulundurma ya da satın alma kapsamından hüküm giymiştir. Uyuşturucu suçlarının yaklaşık yüzde 71’i arz yönlü, yüzde 29’u ise talep yönlü nitelikte olduğu ifade edilmektedir. Bu durum, Kastamonu’da uyuşturucu suçlarının yalnızca kullanıcı düzeyinde değil, aynı zamanda ticari kapsamda da ciddi bir sorun teşkil ettiğini göstermektedir. 2010-2020 yılları arasında uyuşturucunun temini ve ticaretinin yapıldığı düzey incelendiğinde, 2010’dan 2012’ye kadar hükümlü sayısında düşük bir eğilim gözlenirken, 2013 yılından itibaren bu sayının belirgin bir şekilde arttığı tespit edilmiştir. 2019 yılında 70 hükümlü ile zirveye ulaşan değer, 2020 yılında 21’e gerilemiştir.
Kastamonu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal, Kastamonu Raporları serisinin, şehrin çeşitli alanlardaki durumunu bilimsel verilerle ortaya koyarak önemli bir işlev üstlendiğini vurguladı. Topal, "Üniversiteler yalnızca eğitim ve araştırma faaliyetleriyle değil, aynı zamanda bulundukları şehre ilişkin bilgi üretimiyle de sosyal katkı sunmaktadır. Kastamonu Raporları serisi, bu anlayışın somut bir yansımasıdır. Suçun coğrafi dağılımı gibi çok boyutlu bir konunun bilimsel yöntemlerle ele alınması, hem karar alıcılar hem de araştırmacılar açısından değerli bir kaynak oluşturmaktadır" dedi.
