Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi (TOGÜ) Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Adem Keskin, kenelerin insanlardan en sık toplanan türünün KKKA'nın önemli taşıyıcısı olan Hyalomma marginatum olduğunu ifade etti. Kenelerin, yaklaşık 200 farklı hastalığın yanı sıra insanlarda geçici felç vakalarına da yol açabileceğini belirten Keskin, bu konuda dikkatli olunması gerektiğini vurguladı.
Kenelerin Taşıdığı Hastalıklar
Her kene türünün hastalık taşımadığını ancak bazı türlerin insan ve evcil hayvan sağlığı açısından ciddi risk oluşturduğunu söyleyen Keskin, dünya genelinde binden fazla kene türü bulunduğunu, bunların 200-250’nin insan sağlığını etkilediğini belirtti. Ayrıca, bazı kene türlerinin yalnızca belirli hayvanlar üzerinde yaşadığını ve bu nedenle insan sağlığını doğrudan ilgilendirmediğini ifade etti. Örneğin, Ixodes arboricola adlı kene türü sadece kuşlar üzerinde görülmektedir.
Hyalomma Marginatum Türü
Türkiye’de bugüne kadar 56 farklı kene türünün tespit edildiğini aktaran Keskin, bunların yaklaşık 20’sinin insanlardan kan emebildiğini söyledi. İnsanlar üzerinden toplanan kenelerin yaklaşık yüzde 70-80’ini Hyalomma marginatum türünün oluşturduğunu vurgulayan Keskin, bu türün KKKA hastalığının en önemli vektörlerinden biri olduğunu belirtti.
Farklı Keneler, Farklı Hastalıklar
Kenelerin KKKA ile ilişkilendirilmemesi gerektiğini ifade eden Keskin, farklı türlerin farklı hastalık etkenlerini taşıdığını belirtti. Rhipicephalus sanguineus adlı kenenin insanlarda riketsiyoz hastalığına yol açabileceğini söyleyen Keskin, Karadeniz Bölgesi’nde yaygın olan Ixodes ricinus türünün ise Lyme hastalığına neden olabileceğine dikkat çekti. Avrupa’da yaygın görülen bazı kene kaynaklı hastalıkların Türkiye’de daha nadir görüldüğünü de ekledi.
Kenelerin Sağlık Üzerindeki Etkileri
Keskin, dünya genelinde yaklaşık 200 farklı kene kaynaklı hastalığın bulunduğunu ve bunlardan bazılarına Türkiye’de de rastlanabildiğini belirtti. Kene temasına karşı vatandaşların dikkatli olması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, kenelerin nörolojik sorunlara da yol açabileceğini, özellikle kulak arkası ve kulak içi bölgelerde tutunan kenelerin geçici felçlere neden olabileceğini ifade etti.
Keskin, kenenin salgıladığı tükürük sıvısının sinir dokularında geçici hasara yol açabileceğini, bu nedenle kene vakalarının kulak arkasında ya da kulak yolundan çıkarılması durumlarının olabileceğini belirtti. Bu bölgelerin yüz sinirlerine yakın olduğunu ve kenenin salgıladığı maddelerin sinir dokularını etkileyerek geçici felçlere neden olabileceğini söyledi. Bazı bireylerde kene tükürüğüne karşı alerjik reaksiyonların gelişebildiğini de ekleyen Keskin, özellikle koyunlarda görülen "tick paralysis" olarak adlandırılan kene felcinin önemli bir sağlık sorunu olduğunu vurguladı.
