Şanlıurfa, Türkiye'nin en verimli tarım alanlarından biri olarak bilinen Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) bölgesinde, çevreci ve sürdürülebilir tarım uygulamalarının yaygınlaşması dikkat çekiyor. Anız yakmadan ve toprağı sürmeden yapılan doğrudan ekim yöntemi, toprak verimliliğini korumanın yanı sıra, yakıt, zaman ve iş gücü tasarrufu sağlıyor. Hasat sezonunun gelmesiyle birlikte, anız yangınlarının önüne geçmek adına alternatif üretim yöntemleri uygulanmaya başlandı. Anız yakmanın, toprağın organik yapısını yok ederek verim kaybına yol açtığı ve hava kirliliğini artırdığı göz önünde bulundurularak, doğrudan anıza ekim yöntemine geçiş yapılıyor.
Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi ve GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü (GAPTAEM) iş birliğiyle 2025 yılında başlatılan doğrudan anıza ekim çalışmaları, olumlu sonuçlar vermeye başladı. Bu süreçte, buğday ve arpa hasadından sonra, tarlalar yakılmadan özel doğrudan ekim mibzerleriyle soya fasulyesi, mısır, susam ve pamuk ekimi gerçekleştiriliyor. Şanlıurfa Akıllı Tarım Projesi çerçevesinde, hasat sonrası tarlada kalan bitki artıklarının bulunduğu toprak yapısı bozulmadan ekim yapıldığından, toprak nemi korunmakta ve yakıt tüketimi, işçilik ile üretim maliyetleri önemli ölçüde azaltılmaktadır.
Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından uzun bir süredir yürütülen bu uygulama, toprağın biyolojik yapısını koruyarak organik madde miktarını artırmaya yardımcı oluyor. Uzmanlar, sürekli toprak işlemenin neden olduğu erozyon ve toprak yorgunluğunun bu yöntemle büyük ölçüde önlenebileceğini vurgulamaktadır.
Yeni nesil doğrudan ekim mibzerleri sayesinde, tarla sürülmeden ve anız yakılmadan tohumlar doğrudan toprağa bırakılıyor. Hasat sonrası tarlada kalan anız örtüsü, toprağı güneşin zararlı etkilerinden korurken, su kaybını azaltmakta ve toprağın doğal yapısının korunmasına katkıda bulunmaktadır. Yetkililer, doğrudan anıza ekim uygulamasının yaygınlaşmasının hem toprak koruma hem de sürdürülebilir tarım hedeflerine önemli katkı sağlayacağını ifade etmektedir.
Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetleri Dairesi Başkanı Halil Hatipoğlu, proje hakkında yaptığı açıklamada, "Geçen yıl ortak anıza ekim projesini başlattık. 2026 yılında bunu genişleterek hem mısır, hem soya hem de susam ekimini artırmayı planlıyoruz. Çiftçiler, anızlarını yakmadıkları için topraklarının en verimli katmanı zarar görmüyor. Ayrıca, bu yöntemle yakıt, işçilik ve zaman tasarrufu sağlanıyor. Anıza ekim yapabilen 2 mibzeri, büyükşehir belediyemizin envanterine kazandırdık. Bu projeyi GAP İdaresi Başkanlığı'nın desteğiyle gerçekleştirdik ve bu tür çalışmalara devam edeceğiz." dedi.
Ürün Çeşitliliği Artıyor
GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü Merkezi Yüksek Ziraat Mühendisi Ahmet Çıkman, "Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi ve GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü olarak ortak bir çalışma yürütüyoruz. Geçen yıl olumlu sonuçlar aldık, buğday anızına mısır ekimi gerçekleştirdik. Bu yıl ise ürün çeşitliliğini artırarak, buğday anızına soya, mısır ve susam ekimi gerçekleştirdik. Amacımız, çiftçilere ekonomik katkı sağlarken çevreye zarar vermemektir." ifadelerini kullandı.
