İzmir Büyükşehir Belediyesi, güvenli, sürdürülebilir ve çevreci bir ulaşım ağı oluşturmak amacıyla İzmir Ulaşım Ana Planı 2040 (UPİ) çalışmalarını Paydaş Çalıştayı ile devam ettiriyor. Tarihi Havagazı Fabrikası'nda gerçekleştirilen çalıştaya, İzmir Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, Konak Belediye Başkanı Nilüfer Çınarlı Mutlu, İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Zeki Yıldırım ve diğer yetkililer katıldı. Ayrıca akademisyenler, sivil toplum kuruluşları, dernek temsilcileri ve üniversite öğrencileri de etkinliğe dahil oldu.
Yıldır: Yeni Kavramlar Üzerine Düşünmeliyiz
İzmir Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Dr. Zafer Levent Yıldır, ulaşımın bir kent hakkı olduğuna dikkat çekerek, "Hareketlilik artıyor ama burada insan hareketliliğine odaklanmalıyız. Sürdürülebilirlik konusunda yeni kavramlar üzerinde düşünmeli ve uygulamalara öncelik vermeliyiz. Aksi takdirde gelecekte, önemsemediğimiz sorunlar karşımıza büyük problemler olarak çıkabilir," dedi.
Uzun: Nadir Bir Örnek Olacak
İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Hakan Uzun, kentin ulaşım planıyla ilgili tecrübesinin önemli olduğunu belirterek, "Geçmiş dönemlere baktığımızda, ulaşım ana planlarının mekânsal planlarla uyumunda sıkıntılar yaşanıyordu. Ancak bu dönem, başkanımızın talimatları doğrultusunda, ulaşım ana planı ile nazım plan çalışmaları paralel olarak ilerliyor. Bu, nadir bir örnek olacak ve iki plan arasındaki uyumu artıracaktır," ifadelerini kullandı.
Alver: Kentimizi Geleceğe Hazırlıyoruz
İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkan Danışmanı Prof. Dr. Yalçın Alver, ulaşım ana planı çalışmalarının Ağustos 2025’te başladığını ve veri toplama sürecinin hızla ilerlediğini belirtti. Nüfusu 4,5 milyonu aşan İzmir için ulaşım planlamasının kritik önem taşıdığını vurgulayan Alver, "Bugünkü paydaşlarımızın katkılarıyla İzmir’in 2040 vizyonunu oluşturacağız," dedi. Ayrıca, bu süreçte on binlerce anket ve trafik sayımları yapıldığını da sözlerine ekledi.
Ulaşım Unsurlarını Kapsayan Bir Plan Hedefliyoruz
UPİ 2040 Proje Müdürü Melike Sarım Boynuyoğun, İzmir’in ulaşım vizyonunu birlikte belirlemek için bir araya geldiklerini ve tüm ulaşım unsurlarını kapsayan bir plan oluşturmayı hedeflediklerini belirtti. Proje İletişim Uzmanı Murat Çağatay, çalıştay metodolojisine dair sunum yaptı.
Günlük Seyahatlerin Yüzde 35’i Raylı Sistemlerle Yapılıyor
İzmir Ulaşım Ana Planı 2040 kapsamında saha araştırmaları yapıldı. Ekim 2025’te başlayan hane halkı anket çalışmaları ile 20 bin 332 hane ve bin 176 öğrenci yurdunda toplam 68 bin 838 kişiyle yüz yüze görüşme gerçekleştirildi. Kent genelindeki 693 mahallede yürütülen çalışmalar sonucunda kişi başına günlük hareketlilik oranının 1,51’den 1,77’ye yükseldiği saptandı. Bu veriler, İzmir’in gelecekteki ulaşım yatırımları için önemli bir temel oluşturdu. Araştırma sonuçlarına göre, kentte her gün yaklaşık 1,8 milyon kişi toplu taşımayı kullanırken, günlük yolculukların yüzde 35’i raylı sistemlerle gerçekleştiriliyor. Raylı sistem kullanımının yüzde 47’sini ise metro oluşturmaktadır.
İzmir’in Ulaşım Haritası Çıkartılıyor
İzmir Ulaşım Ana Planı'nın bir parçası olarak mevcut ulaşım sorunlarının tespit edilmesi ve gelecekteki ihtiyaçların öngörülmesi hedefleniyor. Yapılan kapsamlı saha araştırmaları ile 20 bin 332 hane ve 1176 öğrenci yurdunda toplam 68 bin 838 kişiyle görüşmeler yapıldı. Elde edilen veriler, kentin ulaşım haritasını çıkarmak amacıyla kullanılacak. Çalışmalar sonucunda günlük hareketlilik oranının arttığı ve toplu taşıma kullanımının yoğun olduğu belirlendi.
Bu süreçte elde edilen veriler doğrultusunda, İzmir’in ulaşım geleceğine yönelik senaryolar ile yatırım kararları belirlenecek. Ulaşım Ana Planı’nın kasım ayında tamamlanarak Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın onayına sunulması planlanıyor.
Planlama Sürecinin Kapsamı
İzmir Ulaşım Ana Planı, daha önceki ulaşım planlarının yanı sıra Türkiye-Avrupa Birliği Mali İşbirliği IPA II (2014-2020) Programı çerçevesinde hazırlanan İzmir Sürdürülebilir Kentsel Hareketlilik Planı (SUMP İzmir-SKUp İzmir) ile de entegre edilecektir. Ulaşım Ana Planı, mevcut sistemlerin analizinden daha fazlasını içerecek ve kentin ihtiyaçlarına yönelik çok yönlü çözümler sunacaktır.
Ele Alınacak Konular
Ulaşım planlama çalışmaları sırasında mevcut ulaşım altyapısı analiz edilecek ve geleceğe yönelik projeler hazırlanacaktır. Kara, deniz, hava ve raylı sistemler arasındaki entegrasyonun güçlendirilmesi, yol ve toplu taşıma altyapısının geliştirilmesi gibi hedefler belirlenecektir. Ayrıca çevreci ulaşım çözümleri, bisiklet yolları ve yaya odaklı düzenlemeler gibi konular da ele alınacaktır.
Bu süreçte çevre ilçelerle ulaşım bağlantılarının güçlendirilmesi, ulaşım politikaları ve eylem planlarının geliştirilmesi hedeflenmektedir. Kamu, özel sektör ve sivil toplumun katılımıyla şeffaf bir planlama anlayışının benimsenmesi öngörülmektedir.
