Acıbadem Adana Hastanesi Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr. Aynur Eken, kolon kanserinin genellikle kalın bağırsağın iç yüzeyini döşeyen hücrelerden kaynaklandığını belirtti. Hastalığın çoğunlukla polip adı verilen iyi huylu oluşumların zamanla kansere dönüşmesiyle ortaya çıktığını ifade eden Eken, bu dönüşüm sürecinin yıllar içinde gerçekleştiğini vurguladı. Erken tarama ile bu süreçte önemli fırsatların elde edilebileceğini anlatan Eken, kolonoskopi sırasında tespit edilen poliplerin çıkarılmasıyla kanser gelişiminin büyük ölçüde önlenebileceğini belirtti.
Beslenme Alışkanlıkları
Dr. Eken, kolon kanseri gelişiminde beslenme alışkanlıklarının kritik bir rol oynadığını vurguladı. Özellikle işlenmiş et ürünlerinin kolon kanseri riskini artırdığına dikkat çeken Eken, Dünya Sağlık Örgütü bünyesindeki Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı'nın değerlendirmelerine göre, salam, sosis, sucuk ve pastırma gibi işlenmiş et ürünlerinin insanlarda kansere neden olduğu kesin olan maddeler arasında yer aldığını ifade etti. Yapılan araştırmalar, günlük yaklaşık 50 gram işlenmiş et tüketiminin kolon kanseri riskini ortalama yüzde 18 oranında artırabileceğini göstermektedir. Ayrıca, ileri yaş, ailede kolon kanseri öyküsü, daha önce bağırsak polibi tespiti, inflamatuvar bağırsak hastalıkları, obezite, hareketsiz yaşam tarzı ve alkol ile sigara kullanımı da kolon kanseri riskini artıran diğer faktörlerdir.
Erken Belirtiler
Kolon kanserinin erken evrede çoğu zaman belirti vermediğini belirten Eken, bazı durumların doktora başvurmayı gerektirdiğini vurguladı. Bu belirtiler arasında dışkılama alışkanlığında değişiklikler, dışkıda kan görülmesi, açıklanamayan kilo kaybı, karın ağrısı veya şişkinlik, demir eksikliği nedeniyle oluşan kansızlık ve sürekli yorgunluk yer almaktadır.
Tarama Yöntemleri
Kolon kanserine karşı taramanın hayati öneme sahip olduğunu belirten Dr. Eken, genel olarak 50 yaşından itibaren düzenli tarama yapılmasını önerdi. Aile öyküsü bulunan bireylerin taramaya daha erken yaşta başlaması gerektiğini ifade eden Eken, gaitada gizli kan testi, sigmoidoskopi ve özellikle kolonoskopinin kolon kanseri taramasında kullanılan yöntemler olduğunu vurguladı. Kolonoskopinin en etkili yöntem olduğunu ve bu işlem sırasında hem kanserin erken tespit edilebileceğini hem de kanserleşme potansiyeli taşıyan poliplerin çıkarılabileceğini belirtti.
Sağlıklı Yaşam Alışkanlıkları
Dr. Eken, kolon kanseri riskinin tamamen ortadan kaldırılamasa da sağlıklı yaşam alışkanlıkları ile azaltılabileceğini belirtti. Liften zengin bir beslenmenin önemine dikkat çeken Eken, sebze, meyve ve tam tahıl tüketiminin artırılması, düzenli fiziksel aktivite yapılması, sağlıklı kilo kontrolü, sigaranın bırakılması ve alkol tüketiminin sınırlandırılmasının riskin azaltılmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Erken Taramanın Önemi
Son olarak, kolon kanserinin önlenebilir ve erken tanı ile tedavi edilebilir bir hastalık olduğunu vurgulayan Dr. Eken, belirtilerin ortaya çıkmasını beklemeden, yaşa ve risk durumuna uygun taramaların yapılması gerektiğini belirtti. Erken teşhisin hayat kurtardığını ifade etti.
