Medline Adana Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Karaoğlan, yaz aylarının gelmesiyle birlikte açık havada yapılan spor aktivitelerinde belirgin bir artış gözlemlendiğini ifade etti. Spor yaralanmalarının yalnızca profesyonel sporcuları etkilemediğini belirten Karaoğlan, sürekli masa başında çalışanlar ve düzenli egzersiz yapmayan bireyler için yaralanma riskinin daha yüksek olduğunu vurguladı. Yürüyüş, koşu, bisiklet sürme, yüzme, futbol ve plaj sporları gibi aktiviteler sağlıklı yaşam için önemli faydalar sağlarken, yeterli önlemler alınmadığında çeşitli yaralanmalara da neden olabiliyor. Bu tür yaralanmalarda zamanında müdahale olmaması, tedavi süreçlerini uzatmakta ve kalıcı sorunlara yol açabilmektedir.
Yazın Artan Spor Yaralanmaları
Karaoğlan, yaz aylarında hareketsiz kalan kişilerin yoğun egzersiz programlarına geçiş yapmasının kas ve eklem yaralanmalarını artırdığını söyledi. Özellikle futbol, basketbol ve tenis gibi ani yön değiştirme gerektiren spor dallarında diz ve ayak bileği yaralanmaları daha sık görülüyor. Ayrıca bisiklet ve scooter kullanımı gibi aktivitelerle ilgili kazalarda da kırık ve çıkık vakalarında artış gözlemleniyor.
Çocuklar ve yaşlı bireylerin kemik, kas ve bağ dokularındaki yapısal özellikleri nedeniyle düşme ve çarpmalara bağlı sakatlanmalar daha fazla görülmektedir. Bu sebeple, spor programlarının kişinin yaşı, fiziksel kapasitesi ve sağlık durumuna uygun olarak planlanması büyük bir önem taşımaktadır. Isınmadan spora başlamak, yaralanma riskini artırmaktadır. Uygun ısınma yapılmaması, kasların ve eklemlerin aktiviteye yeterince hazırlanamamasına neden olur. Bu da kas yırtıkları, tendon zorlanmaları ve bağ yaralanmaları gibi sorunların riskini artırmaktadır. Ayrıca, kişinin fiziksel kapasitesinin üzerinde egzersiz yapması ve kısa sürede yüksek performans göstermeye çalışması da yaralanmalara neden olmaktadır.
Sıcak Hava Etkileri
Yüksek sıcaklıklar, güneş çarpması riskini artırmakla kalmayıp, aynı zamanda dikkat dağınıklığı ve performans düşüklüğüne de yol açmaktadır. Terleme ile birlikte sıvı ve mineral kaybı, kas kramplarını tetikleyebilir. Bu nedenle, özellikle öğle saatlerinde yapılan yoğun fiziksel aktivitelerde yaralanma riski daha da yüksektir.
Erken Müdahalenin Önemi
Karaoğlan, spor yaralanmaları sonrasında ortaya çıkan ağrı, şişlik, morarma, şekil bozukluğu ve hareket kısıtlılığı belirtilerinin genellikle kırık, çıkık veya bağ yaralanmalarının habercisi olduğunu belirtti. Bu belirtiler ortaya çıktığında zaman kaybetmeden donanımlı bir sağlık kuruluşuna başvurmanın önemi büyüktür. Erken tanı ve tedavi, iyileşme sürecini hızlandırarak kalıcı hareket kısıtlılığı ve kronik ağrı gibi sorunların önlenmesine yardımcı olmaktadır.
Yaz aylarında yaşanabilecek spor yaralanmalarının büyük bir kısmının basit ama etkili önlemlerle önlenebileceğini ifade eden Karaoğlan, şu önerilerde bulundu: "Spora başlamadan önce en az 10-15 dakika ısınma hareketleri yapın. Egzersiz yoğunluğunu aniden değil, kademeli olarak artırın. Yaşınıza ve fiziksel durumunuza uygun sporları tercih edin. Yeterli miktarda su tüketerek sıvı kaybını önleyin. Uygun spor ayakkabısı ve koruyucu ekipman kullanın. Aşırı ağrı veya zorlanma hissederseniz aktiviteyi hemen sonlandırın. Özellikle sıcak havalarda spor yapmak için sabah veya akşam saatlerini tercih edin."
