Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin (GKRY) ev sahipliğindeki gayriresmi Avrupa Birliği (AB) Liderler Zirvesi’nin ardından basın mensuplarına açıklamalarda bulundu. Merz, zirvede resmi bir karar alınmadığını belirterek, Rusya ile savaşta Ukrayna’ya destek, İran ile ilgili Orta Doğu’daki gelişmeler ve savaştan kaynaklanan enerji krizi başlıklarını ele aldıklarını ifade etti.
AB zirvesinde Orta Doğu’daki son durum hakkında da görüş alışverişinde bulunduklarını kaydeden Merz, "ABD ile İran arasındaki müzakereler yeniden başlamalı. Biz bunun için baskı yapıyoruz. İran zaman kazanmaya çalışıyor, bu nedenle İran üzerindeki baskıyı artırmalıyız" şeklinde konuştu.
Merz, İran’ın kapsamlı bir anlaşmaya hazır olması durumunda yaptırımların kademeli olarak hafifletilebileceğini belirterek, "Birincisi, Hürmüz Boğazı’nda serbest deniz seyrüseferi için hızlı ve net bir anlaşma sağlanmalıdır. İkincisi, İran’ın nükleer programı kesin olarak sona ermelidir. Son olarak, İran İsrail’i ve komşularını tehdit etmeyi bırakmalıdır" dedi.
Merz, AB zirvesinde gündeme taşıdığı önerinin desteklenip desteklenmediğine ilişkin, "Bu durum büyük ölçüde görüşmelerin nasıl gelişeceğine bağlı. Yaptırımların hafifletilmesi, içinde bulunduğumuz sürecin bir parçası olabilir. Buna kimse itiraz etmedi. Başkaları tarafından da önerildi. Bu, çatışmayı mümkün olan en kısa sürede sona erdirmek için yapılabilecek katkının bir parçasıdır" değerlendirmesinde bulundu.
Almanya’nın Hürmüz Boğazı’nın güvenliğini sağlama sürecine katkıda bulunma konusundaki isteğini yineleyen Merz, "Ancak bu da üç şarta bağlı. Birincisi, savaş sona ermelidir. İkincisi yasal bir dayanak ve Almanya Federal Meclisi’nden bir yetki olmalıdır. Son olarak, bir uzlaşmaya varabilmek için sürdürülebilir, siyasi ve askeri bir genel konsept olmalıdır" dedi.
İran savaşı sonrası enerji tedarik krizi ve fiyatları üzerindeki etkileri de konuştuklarını belirten Merz, AB Konseyi, Avrupa Parlamentosu (AP) ve AB Komisyonu’nun Avrupa’nın rekabet gücünü artırmaya yönelik bir yol haritasına imza attığını kaydetti.
Almanya Başbakanı Merz’in AB zirvesinde İran’a yaptırımların hafifletilmesi önerisi Avrupalı liderlerden tam olarak kabul görmedi. Zirve sonrasında basın toplantısı düzenleyen AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, İran’a yönelik yaptırımların hafifletilmesini konuşmak için henüz çok erken olduğunu ifade etti. Leyen, "İran, komşularına saldırmaya ve kendi halkına baskı uygulamaya devam ediyor. Bu nedenle yaptırımların hafifletilmesinin gerilimin azaltıldığının doğrulanmasına bağlı olması gerektiğine inanıyoruz" dedi.
Yaptırımların en başından İran’ın davranışları nedeniyle kabul edildiğini söyleyen Leyen, "Bu yılın ilk ayında 17 bin gencin öldürüldüğünü unutmamalıyız. Dolayısıyla yaptırımların kaldırılmasından söz edebilmemiz için bunun nedeni ortadan kalkmalıdır" ifadelerini kullandı.
AB Konseyi Başkanı Costa da, "Tamamen katılıyorum, çok erken. İran konusunda iyi bir deneyimimiz yok" dedi. Costa, "Rejimin niteliğini, kendi halkına karşı uyguladığı şiddeti ve çok yakın zamanda öldürdüğü binlerce insanı görmezden gelemeyiz. Bu nedenle herhangi bir yaptırımın hafifletilmesinden söz etmek için çok erken olduğunu düşünüyorum" şeklinde konuştu.
