Çocuk Koruma Kanunu kapsamında hazırlanan düzenlemenin 18 maddesi, çocukların suça karışma riskini azaltmayı amaçlıyor. Cezai yaptırımların ağırlaştırılmasının yanı sıra; kitap okuma, çevre temizliği ve sosyal hizmet gibi yeni yönlendirme tedbirleri de öneriliyor. Çocukların kişisel özellikleri ve sosyal çevreleri hakkında daha detaylı değerlendirmeler yapılması planlanıyor.
Ağır Suçlarda Cezalar Artacak
Teklife göre, 12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını doldurmamış çocuklar için ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine uygulanan 12 ila 15 yıllık ceza, 13 ila 18 yıla çıkarılacak. Müebbet hapis cezası yerine verilen 9 ila 11 yıllık ceza ise 10 ila 12 yıl olacak. 15 ila 18 yaş grubundaki çocuklar için ağırlaştırılmış müebbet cezası 19 ila 27 yıla, müebbet yerine ise 15 ila 18 yıla yükselecek. Diğer suçlarda ise en yüksek ceza 7 yıldan 9 yıla çıkarılacak.
Hakimlere Daha Geniş Yetki
Önerilen düzenleme, kasten öldürme ve ağır yaralama suçlarında hakime daha fazla değerlendirme yetkisi tanıyor. Suçun işleniş şekli ve failin geçmişi dikkate alınarak, 15 ila 18 yaş grubundaki çocuklar için yaş indirimi uygulanmayabilir. Ceza sorumluluğu bulunan 12 ila 15 yaş arasındaki çocuklar için de daha ağır hükümler uygulanabilir.
Suç Tekerrürü İçin Yeni Düzenleme
Mevcut durumda 18 yaşından önce işlenen suçlar tekerrüre esas alınmazken, teklif ile bu sınır 15 yaşa indiriliyor. 15 yaşını doldurduktan sonra işlenen suçların tekerrür hükümleri uygulanabilecek. Bu düzenleme, tekrar suç işlenmesinin önlenmesi amacı taşıyor.
Silahların Güvenli Muhafazası
Teklif, çocukların erişimine açık bırakılan silahlar için de hapis cezası öngörüyor. Ateşli silahını dikkatli muhafaza etmeyen kişilere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek. Bu düzenleme, silahların çocukların ulaşamayacağı şekilde saklanmasını teşvik ediyor.
Aile Sorumlulukları Artacak
Aile hukukundan kaynaklanan bakım yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere uygulanacak cezalar artırılacak. Bakım veya eğitim yükümlülüğünü yerine getirmeyenler için 3 aydan 2 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Çocuğun güvenliğini tehlikeye atan ebeveynlere de daha ağır cezalar verilecek.
18 Yaş Altına Bıçak Satışı Yasaklanacak
Teklif, 18 yaş altındaki bireylere bıçak ve kesici aletlerin satılmasını yasaklıyor. Bu ürünlerin ruhsatlı işyerleri dışında satılması veya sergilenmesi mümkün olmayacak. Yasağa uymayanlara 5 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Sosyal İnceleme Zorunluluğu
15 yaşını doldurmamış çocuklar için sosyal inceleme yapılması zorunlu hale getirilecek. Çocuğun bireysel özellikleri ve aile durumu raporla incelenecek. Sosyal inceleme yapılmadan hazırlanan iddianameler mahkemeye iade edilebilecek.
Çocukların Ayrı Bölümlerde Tutulması
Çocukların kapalı ceza infaz kurumlarında, işledikleri suç türüne göre ayrı bölümlerde tutulması öneriliyor. Böylece ağır suç işleyen çocuklar ile daha hafif suçlardan yatan çocukların bir arada olmaları engellenecek. İyi halli çocuklar, uzmanların değerlendirmesiyle çocuk eğitim evlerine geçiş yapabilecek.
Ağır Suçlarda Hapis Süresi Değişecek
Mevcut düzenlemede 15 yaşına kadar geçen süre, şartlı salıverilme hesabında iki gün sayılırken, ağır suçlar için bu avantaj kaldırılacak. Bu suçlardan hükümlü çocukların cezaevinde geçirdiği her gün, şartlı salıverilme hesabında bir gün olarak kabul edilecek.
Yönlendirme Tedbirleri
Yargı Paketi, ceza sorumluluğu bulunmayan çocuklar için yeni yönlendirme tedbirleri getiriyor. Çocuklar, kamu kurumlarında sosyal hizmetlerde görevlendirilebilecek. Ayrıca, kitap okuma ve çevre temizliği gibi faaliyetlere yönlendirilebilecekler.
Dijital Risklere Karşı Önlemler
Teklif, çocukların dijital risklerden korunması amacıyla yeni uygulamalar öngörüyor. Çocukların kullandığı cihazların denetlenmesi ve riskli internet sitelerine erişimin engellenmesi planlanıyor.
Acil Koruma Süreci Başlatılacak
Çocukların ciddi tehlike arz ettiği durumlarda hızlı bir acil korunma süreci başlatılacak. Uzman hekimlerin raporlarıyla çocuk hakimine hızlı müdahale yapılacak.
Okul ve Sosyal Hizmet Birimleri Bilgilendirilecek
Kamu davası açılması halinde, çocuğun durumu Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na bildirilecek. Böylece çocuğun ihtiyaçları adli süreçle eş zamanlı olarak ele alınacak.
Tedbirlere Uymayan Ailelere Cezalar
Koruyucu tedbir kararlarına uymayan ebeveynlere tazyik hapsi verilebilecek. Bu süreçte kolluk kuvvetlerinden destek alınabilecek.
Yeni Terminoloji ile Çocukların Hakları Korunacak
Teklif ile "suça sürüklenen çocuk" ifadesinin yerine "adli süreçteki çocuk" ifadesi getirilecek. Bu değişiklik, çocukların daha tarafsız bir şekilde değerlendirilmesini amaçlıyor.
