Anayasa Mahkemesi (AYM) Başkanı Kadir Özkaya, 2025 yılı faaliyetlerinin değerlendirildiği iftar programında önemli bilgiler paylaştı. Gölbaşı Vilayetler Evi'nde düzenlenen etkinliğe AYM Başkanvekili Basri Bağcı ve medya temsilcileri katıldı. Özkaya, mahkemenin 2025 yılına ait faaliyetlerini değerlendirirken bireysel başvuru ve norm denetimi alanındaki hak ihlallerinin önlenmesi, anayasal ilkelerin hayata geçirilmesi ve hukuk devletinin güçlendirilmesi amacıyla etkin çalışmalara devam edeceklerini belirtti. 2026 yılında da aynı azimle çalışmalara devam edileceğinin altını çizdi.
İncelemelerde Evrensel Hukuk İlkeleri
Özkaya, adaletin bireylerin hayatındaki önemine dikkat çekerek, AYM'nin incelemelerinde uluslararası hukuk ilkelerinin esas alındığını ifade etti. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin kararları ve diğer ülke anayasa mahkemelerinin içtihatlarının titizlikle araştırıldığını söyleyen Özkaya, bireysel başvurulardaki ihlal iddialarının adalet odaklı şekilde değerlendirildiğini belirtti. Anayasal sınırlar içinde temel hak ve özgürlüklerin korunmasına yönelik yorum ve yöntemlerin uygulandığını dile getirdi.
Dosyalarda "İlk Gelen İlk Çıkar" İlkesi
Özkaya, AYM'nin norm denetimi kapsamındaki işlerin incelenmesinde "ilk gelen ilk çıkar" ilkesine göre hareket ettiğini söyledi. Mahkemelerden gelen itirazlarla ilgili olarak mümkün olduğunca 5 ay içinde karar vermeye çalıştıklarını belirten Özkaya, bireysel başvuruların da içtüzük gereği geliş sırasına göre incelendiğini açıkladı. Başvuruların aciliyeti ve önemi doğrultusunda farklı bir sıralama yapılabileceğini kaydetti.
Uluslararası İş Birlikleri
Özkaya, uluslararası alanda etkin rol üstlendiklerini ve 2025 yılında 6 ülkenin yüksek mahkemesiyle iş birliği anlaşması imzaladıklarını açıkladı. 32 farklı ülkenin yüksek mahkemeleriyle ikili iş birliği anlaşmaları yaptıklarını belirten Özkaya, Asya Anayasa Mahkemeleri ve Muadili Kurumlar Birliği kapsamında eğitim faaliyetleri düzenlediklerini ifade etti.
2025 Yılı İstatistikleri
2025 yılında AYM'ye 64 bin 321 bireysel başvuru yapıldığını ve 71 bin 175 başvurunun sonuçlandırıldığını kaydeden Özkaya, bu durumun başvuruları karşılama oranının yüzde 111 olduğunu vurguladı. Ayrıca, bireysel başvuru sisteminin uygulamaya girdiği tarihten itibaren toplam 714 bin 774 başvuru yapıldığını, bunlardan 623 bin 88'inin karara bağlandığını belirtti.
Özkaya, 2025 yılında norm denetimi kapsamında 277 başvuru yapıldığını ve 278 başvurunun karara bağlandığını aktararak, bu yılın norm denetimi açısından en fazla dosyanın sonuçlandırıldığı yıl olduğunu ifade etti. Siyasi partilere ilişkin mali denetim kapsamında ise 164 dosyanın sonuçlandırıldığını, 5 dosyanın ise derdest durumda olduğunu belirtti. Konuşmasının sonunda Ramazan ayının huzur ve bereket getirmesini dileyerek, insan hakları ihlallerinin son bulmasını umduğunu ifade etti.
