Liv Hospital Ankara Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Duran Tok, hantavirüsün son günlerde Güney Amerika açıklarındaki bir yolcu gemisinde görülen vakalar ve Andes virüsü varyantının insandan insana bulaşma riski nedeniyle halk sağlığı gündeminde yeniden yer aldığını belirtti. Tok, bu durumun virüsü sadece bir çevre sağlığı sorunu olmaktan çıkararak hastane enfeksiyon kontrolü gerektiren bir boyuta taşıdığına dikkat çekti.
Hantavirüs ve Bulaşma Yolları
Hantavirüs, doğada genellikle tarla fareleri ve bazı kemirgen türlerinin salgılarında bulunan bir virüs olarak tanımlanıyor. Tok, insanların bu virüsü genellikle fare atıklarıyla temas veya bu atıkların kuruyup havaya karışması sonucu tozların solunması ile kaptığını ifade etti. Virüsün kuluçka süresi 1-8 hafta arasında değişiklik gösterebildiği için kaynağın tespitinin zorlaştığına dikkat çekti.
Gemideki Hantavirüs Türü Daha Ciddi
Hantavirüsler, geleneksel olarak 'Eski Dünya' ve 'Yeni Dünya' olmak üzere iki gruba ayrıldığını belirten Tok, Güney Amerika açıklarındaki bir yolcu gemisinde görülen vakaların daha ciddi seyredebilen bir grup olduğunu ifade etti. Avrupa ve Asya kökenli hantavirüslerin ölüm oranlarının daha düşük olduğunu vurguladı.
Hastalık Sendromları ve Belirtiler
Prof. Dr. Tok, hantavirüsün iki ana sendromu olduğunu açıkladı. Hantavirüs KardiyoPulmoner Sendromu, ateş, kas ağrısı ve sindirim sistemi semptomları ile başlarken, Kanamalı Ateşli Böbrek Sendromu ise ateş, baş ağrısı ve akut böbrek hasarı gibi belirtilerle kendini gösteriyor. Bu sendromların ülkemizde ve Avrupa'da baskın form olduğunu belirtti.
Toplum İçin Alınması Gereken Önlemler
Tok, hantavirüse karşı toplumun alabileceği üç önemli önlemi sıraladı. İlk olarak temizlikte ıslak yöntem kullanılması gerektiğini belirtti. Kuru süpürge veya elektrikli süpürge kullanmanın virüsün yayılmasına neden olabileceği uyarısında bulundu. Ayrıca, evlerin girişlerinin kapatılması ve gıda maddelerinin kapalı kaplarda saklanması gerektiğini vurguladı. Kişisel korunma olarak kırsal alanlarda maske ve eldiven takılması gerektiği ifade edildi.
Erken Teşhis ve Tedavi Süreci
Tok, hastalığın tanısında alınan öykü ve klinik şüphenin önemine değinerek, kırsal alan, tarla, orman veya kemirgenlerle temas öyküsü olan hastalarda klinik şüphelerin göz önünde bulundurulması gerektiğini belirtti. Laboratuvar tanısı genellikle ELISA ile hantavirüs antikorlarının saptanması ile konulduğunu ifade etti. Erken başvurularda testlerin negatif çıkabileceğine dikkat çekti.
Destekleyici Tedavi Yöntemleri
Hastalığın spesifik bir tedavisi olmadığını belirten Tok, tedavinin tamamen destekleyici bakım üzerine kurulu olduğunu ifade etti. Sıvı-elektrolit dengesi, oksijen desteği ve gerekirse yoğun bakım desteği sağlandığını açıkladı.
Türkiye'de Hantavirüs Vakaları
Türkiye'de hantavirüs ile ilgili vakaların 1997'den bu yana zaman zaman bildirildiğini belirten Tok, bu hastalığın yeni olmadığını ancak neden bu kadar önemli olduğunu açıkladı. Hantavirüsün Türkiye'deki türlerden farklı olduğunu ve Andes türünün akciğerleri etkileyerek daha ağır seyrettiğini belirtti. Kırsal alanlarda hijyen kurallarına riayet edilmesi gerektiğinin altını çizdi.
