Ticaret Bakanlığı'nın kanatlı eti ihracatını durdurma kararının ardından, Türk Veteriner Hekimleri Birliği Başkanı Ali Eroğlu konuya dair açıklamalarda bulundu. Eroğlu, kanatlı eti üretimi ve ihracatının mevcut durumuyla birlikte alınan kararların muhtemel etkilerini bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Türkiye'de kanatlı eti üretiminin son 25 yılda önemli bir kapasiteye ulaştığını ifade eden Eroğlu, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2001 yılında 614 bin ton olan tavuk eti üretiminin 2025 yılı itibarıyla 2,6 ila 2,8 milyon ton seviyesine yükselebileceğini belirtti. Aynı dönemde kişi başına düşen üretim miktarının 15 kilogramdan 32 kilograma çıkması, kanatlı sektörünün ülkenin hayvansal protein arzındaki stratejik konumunu pekiştirdiğini ifade etti. Eroğlu, kanatlı sektörünün güçlü bir dikey entegrasyona sahip olduğunu ve hem iç piyasaya hem de dış pazarlara üretim yapabilen önemli bir alan olduğunu vurguladı. Bununla birlikte, sektörün yem hammaddeleri gibi canlı materyal temininde büyük ölçüde dışa bağımlı olduğunu da sözlerine ekledi.
İhracat Verileri ve Kısıtlamaların Etkileri
Eroğlu, ihracat verilerini incelediğinde, tavuk eti ihracatının son 15 yılda kayda değer bir ivme kazandığını belirtti. 2010 yılında 138 bin ton olan ihracat miktarının 2024 yılı itibarıyla 370 bin tonun üzerine çıkacağını ve 2025 yılında ise yaklaşık 378 bin tonluk bir ihracat düzeyine ulaşacağını kaydetti. İhracat değeri de aynı dönemde yaklaşık üç kat artış gösterdi. Başta Irak olmak üzere Orta Doğu, Afrika ve Asya pazarlarına yönelik ihracatın, sektörün dış ticaretteki stratejik konumunu güçlendirdiğini ifade eden Eroğlu, bu bağlamda tavuk eti ihracatına yönelik getirilen kısıtlamaların muhtemel etkilerinin çok boyutlu olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Üretim Karlılığı ve Uzun Vadeli Etkiler
Kısa vadede ihracatın sınırlandırılmasının iç piyasada arz artışı sağlayarak geçici bir fiyat gerilemesine yol açabileceğini vurgulayan Eroğlu, ancak kanatlı eti üretiminin biyolojik bir döngüye dayandığını ve kapasite planlamasının belirli bir süreklilik gerektirdiğini ifade etti. Üretim karlılığı sürdürülemediği takdirde kapasite daralmasına, işletmelerin üretimden çekilmesine, istihdam kayıplarına ve sözleşmeli üretim zincirinin zayıflamasına yol açabileceğini belirtti. Orta ve uzun vadede üretimde yaşanacak daralmanın arz yetersizliği oluşturarak fiyatların daha sert dalgalanmasına neden olabileceğini de ekledi.
Eroğlu, ihracatın üreticiler açısından önemli bir gelir kaynağı olduğunu ve ülke ekonomisine döviz kazandırdığını belirterek, ihracattaki azalmanın maliyet baskısını artırabileceğini ifade etti. Dış pazarlarda kaybedilen payın kısa sürede geri kazanılamayacağının altını çizen Eroğlu, ani ticari kısıtlamaların üretim planlamasını zorlaştırabileceğine dikkat çekti. Öngörülebilirliğin sektörün rekabet gücü açısından büyük önem taşıdığını kaydetti.
Stratejik Öneme Sahip Kanatlı Sektörü
Eroğlu, yaptığı açıklamada, gıda arz güvenliğinin sağlanması, tüketicinin makul fiyatlarla güvenilir hayvansal proteine erişimi ve üreticinin sürdürülebilir üretim yapabilmesi arasında hassas bir denge bulunduğunu vurguladı. Hayvansal üretim politikalarının kısa vadeli fiyat dalgalanmalarına odaklanmak yerine maliyetleri azaltıcı, üretimi planlayan ve stratejik stok yönetimi içeren öngörülebilir politika araçlarıyla desteklenmesi gerektiğine inandığını belirtti. Kanatlı sektörünün istihdam ve ihracat boyutlarıyla stratejik öneme sahip olduğunu ifade eden Eroğlu, alınacak her kararın bilimsel veriler ışığında, üreticiyi koruyan, tüketiciyi gözeten ve ülke ekonomisini güçlendiren bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmesinin büyük önem taşıdığını sözlerine ekledi.
