Adalet Komisyonu, Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’ni ele almak amacıyla bir araya geldi. Teklifin sahibi olan AK Parti İstanbul Milletvekili Müşerref Pervin Tuba Durgut, komisyonda kanun hakkında bilgi sundu. Durgut, teklifin koruyucu ve önleyici hizmetlerle, sosyal inceleme, aile sorumluluğu, bağımlılıkla mücadele, dijital riskler, infaz ve rehabilitasyon ile kurumlar arası koordinasyonu kapsayan çok yönlü bir yaklaşım benimsediğini belirtti. Ayrıca, çocukların suçla temasında aile, okul, akran çevresi, ekonomik ve sosyal şartlar, dijital ortamlar ile kamu kurumlarının müdahale kapasitesinin önemli olduğunu vurguladı. Bu yaklaşımın, çocukların suça sürüklenmesine neden olan faktörleri ele aldığını ve Araştırma Komisyonu’nun ulaştığı temel sonuçlarla örtüştüğünü ifade etti.
Komisyon, 20 toplantı ve 8 çalışma ziyareti gerçekleştirerek, farklı disiplinlerden uzmanlar, yargı mensupları, kamu kurumları, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları, aileler ve uygulayıcıların görüşlerini aldı. Ayrıca, Adalet Bakanlığı'na bağlı Çocuk Ceza İnfaz Kurumları ve Çocuk Eğitim Evleri'nde bulunan çocuklarla tabakalı rastgele örnekleme yöntemiyle 610 çocukla birebir görüşme yapıldı. Bu araştırma, yüzde 99 güven aralığına tekabül ediyor. Ayrıca, 765 çocuk hâkimi ve cumhuriyet savcısını kapsayan bir saha araştırması da gerçekleştirildi. Bin 306 meslek elemanının katıldığı saha araştırması, ailelerle yapılan odak grup görüşmeleri ve rehber öğretmenler ile okul yöneticileriyle yapılan birebir görüşmelerle desteklendi.
Yapılan araştırmalar, elde edilen verilerin Komisyon raporunda yer alan politika ve uygulama önerilerine bilimsel bir temel oluşturduğunu gösterdi. Durgut, bu verilerin cezai düzenlemelerin yanı sıra erken tespit, aile desteği, eğitim, psikososyal müdahale, bağımlılık tedavisi ve sürekli izleme mekanizmalarının gerekliliğini ortaya koyduğunu belirtti. Teklifin, çocuğu suçtan korumayı, suçla temas etmiş çocuğu yeniden topluma kazandırmayı, mağdurun hakkını gözetmeyi ve toplum güvenliğini sağlamayı hedefleyen kapsamlı bir çocuk adaleti düzenlemesi olduğunu vurguladı. Son yıllarda artan çocukların karıştığı ağır şiddet olayları, bıçaklı ve silahlı saldırılar, suç örgütlerinin çocukları kullanması ve akran zorbalığı gibi durumların dikkatle ele alınması gerektiğinin altını çizdi.
Durgut, Türk Ceza Kanunu’nun 31’inci maddesinde önerilen değişikliklerle çocuklara özgü ceza sorumluluğu sisteminin korunacağını, ancak özellikle kasten öldürme ve ağır yaralama gibi suçlarda hâkimin olayı daha geniş biçimde değerlendirebileceğini ifade etti. Her olayın özelliklerinin farklı olduğunu, dolayısıyla çocukların suçlarının aynı şekilde değerlendirilmesinin ceza adaletinin bireyselleştirilmesi ilkesine aykırı olduğunu söyledi. Araştırma Komisyonu kapsamında gerçekleştirilen saha araştırmasının katılımcılarının yalnızca yüzde 4,8’inin mevcut mevzuatın çocukları suçtan koruma bakımından yeterli olduğunu düşündüğünü belirtti. Katılımcıların çoğunluğu, ağır suçlar için yaşa bağlı indirimlerin daha kademeli düzenlenmesi gerektiğini, hâkime daha geniş bir değerlendirme alanı tanınmasının önemli olduğunu ifade etti.
