Kepez Belediyesi, KEPTAŞ ve TÜGEM'in iş birliğiyle düzenlediği "Kepez’de Dönüşüm Süreci" panelinde, kentsel dönüşüm konusunun hukuki, teknik ve değerleme boyutları detaylı bir şekilde ele alındı. Mimar Sinan Kongre Merkezi'nde gerçekleştirilen etkinlikte, katılımcılar kentsel dönüşümün sadece bir yapı yenileme süreci değil, aynı zamanda can güvenliği ve yaşam kalitesi açısından kritik bir mesele olduğunu ifade ettiler. Avukat Ali Rıza İlgezdi, kentsel dönüşümün bir imar veya inşaat konusunun çok ötesinde olduğunu vurgulayarak, "Bir canın bedelini hiçbir şeyle ölçemeyiz. Eğer Türkiye’de bir beka meselesi varsa, bunun temelinde kentsel dönüşüm vardır" şeklinde konuştu.
İlgili taşınmazın güncel imar durumu hakkında bilgi edinmenin önemli olduğuna dikkat çeken İlgezdi, yüklenici firmaların sunduğu projelerin doğruluğunun ancak bu şekilde değerlendirilebileceğini belirtti. İmar planlarının zamanla değişebileceğini ve bir parselin ticaret alanından konut alanına dönüşebileceğini ifade eden İlgezdi, yapılaşma şartlarının da farklılaşabileceğini açıkladı. Bu nedenle, vatandaşların resmi imar durumu belgesi almak için doğrudan belediyelerin İmar ve Şehircilik Müdürlüklerine başvurmaları gerektiğini vurguladı.
Müktesep Hak Uygulaması
Panelde, İstanbul’da uzun yıllardır uygulanan "müktesep hak" kararına da değinildi. İlgezdi, tarihi eser alanları dışında kalan ve ruhsatına uygun şekilde yapılmış binaların, yeni plan şartları farklı olsa bile aynı şekilde yeniden inşa edilebileceğini hatırlattı. Bu uygulamanın İstanbul’un 39 ilçesinde yürürlükte olduğunu belirten İlgezdi, dönüşüm projelerinde bu hususun dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Ruhsat Başvuruları
6306 sayılı Kanun kapsamında yapılan kentsel dönüşüm süreçlerinde önemli değişiklikler yapıldığına dikkat çeken İlgezdi, 9 Kasım 2023 tarihinde yürürlüğe giren düzenlemeye göre, salt çoğunluğun imzaladığı sözleşmeler doğrultusunda ruhsat başvurusu yapılabileceğini söyledi. 21 Mayıs 2024 tarihli yönetmelikle ayrıntıların netleştirildiğini belirten İlgezdi, çoğunluğun başvurusu üzerine belediyelerin yapı ruhsatı vermekle yükümlü olduğunu ifade etti.
Riskli Yapı Tespiti
Riskli yapı tespiti başvurusunun günümüzde oldukça kolaylaştığını belirten İlgezdi, vatandaşların e-Devlet üzerinden tapu ve nüfus bilgileriyle Bakanlık tarafından yetkilendirilen kuruluşlara başvuru yapabileceğini anlattı. "Kimsenin iznine veya onayına ihtiyaç yok. Bir hak sahibi, hatta çok küçük bir paya sahip malik bile tek başına riskli yapı tespiti başvurusunda bulunabilir" diyen İlgezdi, başvurunun ardından sürecin geri döndürülemediğine dikkat çekti.
Tebligat ve İtiraz Süresi
Riskli yapı kararı verilmesi halinde tebligat sürecinin büyük önem taşıdığını belirten İlgezdi, kararın hem binaya asıldığını hem de muhtarlıkta ilan edildiğini hatırlattı. Kanun ve yönetmelikte bu iki işlemin birlikte düzenlendiğini ifade eden İlgezdi, maliklerin en çok merak ettiği konunun ise itiraz süresinin hangi tarihten itibaren başlayacağı olduğunu söyledi.
Kentsel Dönüşüm ve Arsa Payı
Panelin diğer konuşmacısı Değerleme Uzmanı Emrah Kaya, kentsel dönüşüm süreçlerinde gayrimenkul değerlemesinin ve arsa paylarının belirleyici rol oynadığını vurguladı. Dönüşümün yalnızca inşaat veya hukuk meselesi olarak görülmemesi gerektiğini söyleyen Kaya, kentsel dönüşümün sosyal, ekonomik, hukuki ve çevresel boyutlarıyla ele alınması gerektiğini ifade etti.
Kaya, kentsel dönüşümün yalnızca teknik hesaplardan ibaret olmadığını belirterek, sürecin toplumsal yaşamın tüm alanlarını etkilediğini vurguladı. Antalya'nın planlı gelişim alanlarında dönüşüm projelerinin öneminin arttığını kaydeden Kaya, sağlıklı ve sürdürülebilir kentleşmenin ancak bütüncül planlamalarla mümkün olabileceğini söyledi.
Kaya, kentsel dönüşüm süreçlerinde vatandaşların en çok yanıldığı noktanın arsa payı konusu olduğunu vurguladı. Bir yapının kat irtifakı veya kat mülkiyetine geçiş aşamasında hazırlanan bağımsız bölüm listelerinde her dairenin veya iş yerinin arsa payının belirlendiğini ifade eden Kaya, "Kentsel dönüşüm başladığında sizi temsil eden şey dairenizin iç dekorasyonu değildir. Sizi temsil eden, tapunuzda yazan arsa payınızdır" dedi.
Kaya, belediyeden onay alınmış bazı tadilatların dahi tapuya işlenmediği sürece arsa payı hesabına dahil olmayacağını vurguladı. Arsa paylarının yalnızca belirli hukuki yollarla değiştirilebileceğini belirten Kaya, bunun için tüm kat maliklerinin onayıyla yeni bir proje hazırlanması veya mahkeme yoluyla arsa payı düzeltme davası açılması gerektiğini ifade etti.
