Türkiye genelinde tarım alanlarının kaybı, özellikle Antalya gibi tarımın merkezi olan bölgelerde daha belirgin hale geldi. Türkiye İstatistik Kurumu’ndan alınan verilere göre, ülke genelinde son 20 yılda tarım topraklarının yüzde 9,7’si kaybedildi. Bu kayıp, yaklaşık 25 milyon 910 bin dekar alana karşılık geliyor ve bu alan, 3 milyon 628 bin futbol sahası büyüklüğündedir. Antalya ise son 20 yılda yüzölçümünün yaklaşık yüzde 3,1’ine denk gelen 643 bin dekarlık tarım alanını kaybetti. Bu kaybın büyüklüğü, Antalya’nın tarım potansiyelini ve örtü altı üretimdeki liderliğini de gözler önüne seriyor.
Antalya'nın Tarım Kaybı
Antalya’da yaşanan tarımsal kayıpların Türkiye genelindeki kayıplardan daha fazla olması dikkat çekiyor. Türkiye’nin kaybettiği 25 milyon 910 bin dekar tarım alanının yüzölçümü bakımından Antalya’dan daha büyük bir alana denk gelmesi, durumu daha çarpıcı hale getiriyor. Antalya’da kaybedilen tarım alanlarının büyüklüğü, yaklaşık 90 bin futbol sahasına denk geliyor. Tarım alanlarının kaybı, özellikle Korkuteli, Elmalı, Manavgat ve Serik gibi ilçelerde daha belirgin olmuştur.
Yerel Tarım Alanlarındaki Durum
Antalya, 2024 yılı itibarıyla Türkiye’nin toplam tarım alanlarının yüzde 14’üne ev sahipliği yapıyor. Korkuteli, yüzde 31’lik payla en fazla tarım alanına sahip ilçe olarak öne çıkarken, onu Elmalı, Manavgat ve Serik takip ediyor. Tarım alanlarının kullanım dağılımında ise tarla bitkileri üretimi yüzde 47,4 ile en büyük payı alıyor. Bunun yanı sıra, meyvecilik yüzde 25, nadas alanları yüzde 14, sebze üretimi yüzde 13,3 ve süs bitkileri üretimi ise yüzde 0,2 oranında gerçekleşiyor.
Son 30 yıllık veriler, Türkiye genelinde tarım alanlarının yüzde 10,6’sını kaybettiğini, Antalya’daki kaybın ise yüzde 21’e ulaştığını ortaya koyuyor. Tarım topraklarının en hızlı kaybedildiği dönem 2005-2021 yılları arasında olurken, Antalya’da 1995-2010 ve 2020-2024 dönemleri dikkat çekmektedir.
İlçelerdeki Kayıplar
Son 20 yılda Antalya’da en fazla tarım toprağı kaybı, Akseki ve Gündoğmuş ilçelerinde yaşandı. Bu iki ilçede tarım alanlarının yaklaşık yüzde 86’sının kaybedildiği belirlendi. İbradı ise yüzde 72’lik kayıpla bu ilçeleri takip etti. Merkez ilçelerde ise aynı dönemde tarım alanlarında yaklaşık yüzde 10 oranında bir azalma gözlemlendi. Diğer yandan, Kumluca, Kaş, Demre, Gazipaşa, Kemer ve Alanya gibi yoğun tarım yapılan ilçelerde de dikkat çekici kayıplar yaşandığı bildirildi.
Korkuteli’nin son 20 yılda tarım alanlarını yüzde 8 artırdığı, Finike’de yüzde 4 ve Serik’te ise yüzde 0,6 oranında artış kaydedildiği görüldü.
Tarım Alanlarına Dikkat Çekiliyor
Antalya Tarım Konseyi ve Antalya Ticaret Borsası Başkanı Ali Çandır, tarım alanı kayıplarına ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Çandır, tarım topraklarının giderek artan baskı altında olduğunu vurgulayarak, "Aşırı kentleşmenin ve sanayileşmenin getirdiği yükle tarım toprakları sürekli tehdit altında. Son 20 yılda Türkiye genelinde tarım topraklarının yüzde 9,7’sini kaybettik. Antalya’da ise durum daha iç açıcı değil. Burada kaybettiğimiz tarım toprağı, yaklaşık 90 bin futbol sahasına denk geliyor. Bu kayıplar, gelecekte üreteceğimiz gıdayı da tehdit ediyor." dedi.
Çandır, tarım ve gıdanın artık küresel ölçekte stratejik sektörler arasında yer aldığını belirterek, "Tarım topraklarını kaybedersek, çiftçileri üretimden uzaklaştırırsak, üretimde bir düşüş başlar. Bu da enflasyona, ardından gıdaya erişim sorununa ve dışa bağımlılığa neden olur. Bu verimli coğrafyada tarımın hakkını vermeliyiz." şeklinde konuştu.
