Ankara Sanayi Odası (ASO) Başkanı Seyit Ardıç, aile şirketlerinin kuşak geçişlerinde önemli zorluklarla karşılaştığını belirtti. Ardıç, "Aile şirketleri en önemli kırılmaları kuşak geçişlerinde yaşıyor. Burada gerçekleşen bir bayrak değişimi değildir, o bayrağın daha ileri taşınabilmesidir" ifadelerini kullandı.
Panelin İçeriği
ASO ve Türkiye Aile İşletmeleri Derneği (TAİDER) iş birliğiyle düzenlenen ‘Aile Şirketlerinde Kurumsallaşma Paneli’ kapsamında aile şirketlerinde sürdürülebilir büyüme, kurumsal yönetim, profesyonelleşme, kuşaklar arası geçiş ve şirketlerin uzun vadeli rekabet gücünün artırılması gibi konular ele alındı. Ardıç, aile şirketlerinin dünya ekonomisinin önemli yapı taşları olduğunu ancak yalnızca yüzde 30’unun ikinci kuşağa, yüzde 10 ile 15’inin ise üçüncü kuşağa ulaşabildiğini dile getirdi. Türkiye’de şirketlerin yaklaşık yüzde 95’inin aile şirketlerinden oluştuğunu belirten Ardıç, bu şirketlerin istihdamın yaklaşık yüzde 75’ini, üretimin ve ihracatın büyük bir kısmını oluşturduğunu vurguladı.
Belirsizlik ve Yönetim Sorunları
Ardıç, aile ilişkileri ile şirket yönetiminin iç içe geçtiğini ifade ederek, "Yetki alanları tam olarak ayrılmıyor ve yönetim devri yazılı kurallara bağlanmadığı için şirketin geleceği kişisel ilişkilerle şekilleniyor. Oysa şirketler kişilerle kurulur, ama sistemlerle yaşar. Kurumsallaşma bu bağlamda önemli bir gerekliliktir." dedi. Belirsizliklerin şirket yönetiminde yüksek maliyetler doğurabileceğine dikkat çeken Ardıç, bu durumun aile şirketlerinin sürdürülebilirliğini olumsuz etkilediğini ifade etti.
KOBİ'lerin İhracat Performansı
Ardıç, borsaya açılan şirketlerin sadece sermaye bulmayacağını, aynı zamanda denetim ve görünürlük kazanacağını belirtti. "KOBİ’lerimiz 2024 yılında toplam ihracatımızın yüzde 29,6’sını, yani 75,7 milyar dolarını gerçekleştirdi." diyen Ardıç, aile şirketlerinin sermaye yapısının ve yönetim anlayışının güçlenmesinin önemine vurgu yaptı.
Kuşak Geçişleri ve Yönetim Anlayışı
ASO Başkanı Ardıç, kuşaklar arası geçişin doğru yönetilmesinin hayati önem taşıdığını vurgulayarak, "Bir tarafta yılların emeği ve tecrübesi var, diğer tarafta ise teknolojiyle büyüyen yeni bir kuşak." ifadesini kullandı. Yeni kuşağın mevcut yapıyı devralmak yerine geliştirmek ve büyütmekle yükümlü olduğunu belirten Ardıç, aile şirketlerinde liyakat ve profesyonel yönetim anlayışının gerekliliğine dikkat çekti.
Aile Anayasası ve Şirket Yönetimi
Ardıç, ASO tarafından hazırlanan Aile Anayasası Rehberi’nin önemini vurgulayarak, bu belgenin şirketin geleceğine ilişkin ortak aklı temsil ettiğini belirtti. Aile üyelerinin şirket içindeki görevleri, yönetim şekilleri ve kuşak geçişlerinin nasıl planlanacağı gibi konuların net bir şekilde tanımlanması gerektiğini ifade etti. Kuralların yazılı olmaması durumunda zamanla herkesin kendi kuralını oluşturabileceğini belirten Ardıç, şirket yönetiminin de sanayide olduğu gibi kurallara, şeffaflığa ve hesap verebilirliğe dayanması gerektiğinin altını çizdi.
