AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Bosna Hersek’e yaptığı iki günlük resmi ziyaret çerçevesinde başkent Saraybosna’da Devlet Başkanlığı Konseyi üyeleri ve Dışişleri Bakanı Elmedin Konakovic ile bir araya geldi. Görüşmelerde, Bosna Hersek’in Avrupa Birliği’ne katılım süreci ele alındı. Bosna Hersek Devlet Başkanlığı’ndaki toplantı basına kapalı olarak gerçekleştirildi. Toplantıya Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı Denis Becirovic ve konseyin Sırp üyesi Zeljka Cvijanovic’in de katıldığı belirtildi. Toplantı sonrasında yapılan açıklamada, Becirovic’in Bosna Hersek’in stratejik dış politika hedeflerinin AB ve NATO’ya tam üyeliği olduğunu vurguladığı ifade edildi. Ayrıca, Bosna Hersek’in dış ve güvenlik politikasının AB’nin ortak dış ve güvenlik politikasıyla uyumlu hale getirilmesi gerektiği de dile getirildi.
Toplantıda, Becirovic’in ayrıca AB’nin Bosna Hersek’teki barış gücü EUFOR’un ülkenin istikrarı açısından önemine dikkat çektiği kaydedildi. Kaja Kallas ise AB’nin Bosna Hersek’in bağımsızlığına, egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve Avrupa yoluna olan güçlü desteğini yineledi. Kallas, reformların sürdürülmesi, yargı kurumlarının güçlendirilmesi ve Avrupa standartlarıyla uyumun sağlanmasının önemini vurguladı.
Kallas, ayrıca Bosna Hersek Dışişleri Bakanı Elmedin Konakovic ile de bir görüşme gerçekleştirdi. Bosna Hersek Dışişleri Bakanlığı’ndan gelen açıklamaya göre, Konakovic, ülkenin dış politikasını AB dış politikasıyla uyumlu hale getirmek için çalışmalara devam edeceğini belirtti. Ayrıca, Sırp Cumhuriyeti Entitesi eski Başkanı Milorad Dodik’in Rusya yanlısı politikalarının ülke için bir sorun oluşturduğunu ve Bosna Hersek’teki Yüksek Temsilcilik makamının korunması gerektiğini ifade ettiği kaydedildi.
Açıklamada, Kallas’ın AB’nin reformların uygulanmasına destek vermeye hazır olduğunu belirttiği ve Bosna Hersek’in önündeki fırsatları kaçırmaması gerektiği uyarısında bulunduğu aktarıldı.
Kallas, yerel basına yaptığı açıklamada, Bosna Hersek’teki durumdan dolayı endişeli olduğunu dile getirdi. "Bosna Hersek’te son 2 yılda reform sürecinde bir duraklama görüyoruz. Bu nedenle büyük endişe duyuyoruz. Bu nedenle buraya, son 1,5 yıl içinde üçüncü kez geliyorum" dedi. Kallas, siyasi tıkanıklıkların Bosna Hersek’in Batı Balkanlar Büyüme Planı kapsamındaki önemli mali kaynakları kaybetmesine neden olduğunu da belirtti. AB’nin hedefinin Batı Balkanlar’ın tamamının birliğe katılması olduğunu vurguladı.
Kallas, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada ise, "Bosna Hersek’in istikrarı, egemenliği ve toprak bütünlüğü, AB açısından stratejik öneme sahip" ifadelerine yer verdi. Bugün Saraybosna Devlet Başkanlığı Konseyi üyeleri ve siyasi liderlerle bir araya gelerek seçimler öncesindeki durumu, yeni Yüksek Temsilci atanmasını ve ekonomik işbirliği gibi konuları görüştüğünü aktardı. "AB üyeliğine verilen destek, tarihin en yüksek seviyelerine yakın olmayı sürdürüyor" dedi.
Ziyaret, Yüksek Temsilci Christian Schmidt’in görevini devrettiği günde gerçekleşti. Kallas’ın ziyareti sırasında Bosna Hersek Yüksek Temsilciliği görevinden çekilen Schmidt’in görevini Yüksek Temsilci Vekili olarak atanan Louis Crishock’a devretmesi bekleniyor. Bosna Hersek Yüksek Temsilcilik Ofisi’nin rolü ve geleceği, Kallas’ın ziyaretinin önemli gündem maddeleri arasında yer aldı.
Kallas’ın ziyaretinin ikinci günü, Bosna Hersek Bakanlar Konseyi Başkanı Borjana Kristo ile görüşmesi ve ardından EUFOR Althea üssünü ziyaret ederek, AB Barış Gücü askerleri ile bir araya gelmesi bekleniyor.
Bosna Hersek’in AB’ye üyelik sürecindeki duraklama ile ilgili olarak, Bosna Hersek, 2024 yılı Mart ayında Avrupa Konseyi tarafından katılım müzakerelerine başlama konusunda prensipte onay almıştı. Ancak bunun için mahkemeler ile Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’na (VSTV) ilişkin yeni yasaların kabul edilmesi şartı getirilmişti. O tarihten bu yana yaşanan siyasi anlaşmazlıklar nedeniyle söz konusu yasaların kabulü gerçekleştirilemedi.
Bosna Hersek, ayrıca Batı Balkanlar için hazırlanan ve AB’nin altı milyar euro ayırdığı Büyüme Planı kapsamındaki reform destek paketinin yürürlüğe girmesi için gerekli şartları yerine getirmeyen tek bölge ülkesi konumunda bulunuyor. Barış Uygulama Konseyi’nin (PIC) Yürütme Kurulu tarafından geçici olarak Yüksek Temsilci Vekili olarak atanan Crishock, yeni Yüksek Temsilci üzerinde uzlaşı sağlanana kadar görev yapacak.
